Τον Φεβρουάριο αγιοκατατάχθηκε ο Όσιος Μοναχός Χριστόφορος, επικαλούμενος Παπουλάκος και τον Ιούλιο ο ιερεύς Δημήτριος Γκαγκαστάθης
Μέσα στη χρονιά που δύει η Ορθόδοξη Εκκλησία είχε την χαρά να υποδεχτεί στους κόλπους των Αγίων ακόμη δύο πνευματικές σεβάσμιες προσωπικότητες.
Τον Φεβρουάριο νέος Άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας αποφασίσθηκε από την Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου ο Όσιος Μοναχός Χριστόφορος, επικαλούμενος Παπουλάκος.
Την εισήγηση περί της αγιοκατατάξεως είχε δεχθεί το Φανάρι από τον περασμένο Αύγουστο, και στη συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου στις 11 Φεβρουαρίου υπεγράφη η σχετική πράξη.
Η μνήμη του θα τιμάται στις 18 Ιανουαρίου, ημέρα της οσιακής κοιμήσεώς του.
Ο Όσιος Χριστοφόρος Παναγιωτόπουλος γεννήθηκε το 1770 στο χωριό ‘Αρμπουνας της επαρχίας Καλαβρύτων του Νομού Αχαΐας και αρχικά εργαζόταν ως κρεοπώλης.
Όταν πήρε την απόφαση να ακολουθήσει τον μοναχικό βίο αρχικά μόνασε στη Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου, ενώ αργότερα ασκήτεψε σε καλύβι κοντά στο χωριό του. Έμεινε στην απομόνωση για περίπου 20 χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων έμαθε γραφή και ανάγνωση. Σε ηλικία 80 ετών πήρε την απόφαση να κηρύξει.
Η ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου
Συγκεκριμένα η ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου:
Συνῆλθεν, ὑπό τήν προεδρίαν τῆς Α. Θ. Παναγιότητος, ἡ Ἁγία καί Ἱερά Σύνοδος εἰς τήν τακτικήν συνεδρίαν αὐτῆς σήμερον, Τρίτην, 11ην Φεβρουαρίου 2025, πρός ἐξέτασιν τῶν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένων θεμάτων.
Κατά τήν διάρκειαν τῶν ἐργασιῶν, ὑπεγράφη ὑπό τῆς Α. Θ. Παναγιότητος, τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου καί τῶν ἁγίων Συνοδικῶν Ἀρχιερέων, εἰς εἰδικήν πρός τοῦτο Ἱεράν Ἀκολουθίαν, ἐν τῷ Πανσέπτῳ Πατριαρχικῶ Ναῷ τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου τοῦ Τροπαιοφόρου, ἡ ἐν τῷ Ἱερῷ Κώδικι τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας καταστρωθεῖσα Πατριαρχική καί Συνοδική Πρᾶξις Ἁγιοκατάξεως τοῦ Ὁσίου Μoναχοῦ Χριστοφόρου (Παναγιωτοπούλου), τοῦ ἐπικαλουμένου Παπουλάκου.
Ποιος ήταν ο νέος Άγιος της Εκκλησίας μας
Όπως αναφέρει η Ιερά Μονή Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου:
Ο μοναχός Χριστοφόρος Παναγιωτόπουλος ή Παπουλάκος είναι ένας νέος απόστολος του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας. Παρά ταύτα η μορφή και η δράση του επί εκατόν πενήντα και πλέον χρόνια τελούσε υπό αμφισβήτηση και παρεξήγηση μέσα στην τεχνητή ομίχλη, την οποία είχαν δημιουργήσει η κακία και η αντινομίες της εποχής του, και μόλις στις μέρες μας αποκαθίσταται με όλη του τη λαμπρότητα.
Στην εποχή του ορισμένοι από σύγχυση ή εμπάθεια τον αποκάλεσαν αγύρτη, το επίσημο κράτος τον συνέλαβε και η Ιερά Σύνοδος, υπό την πίεση της εξουσίας, τον περιόρισε δια βίου σε Μονές της Θήρας και της Άνδρου. Αλλά ο λαός από γενιά σε γενιά, σαν μέσα σε θρύλο, μας μεταλαμπαδεύει με ευλάβεια και σεβασμό τη μνήμη, τη φήμη και τα σημεία του. (…)
Ο Παπουλάκος γεννήθηκε μετά το 1770 στον Άρμπουνα του δήμου Κλειτορίας των Καλαβρύτων. Μετέρχονταν το οικογενειακό επάγγελμα του κρεοπώλη. Ήταν άνθρωπος φιλήσυχος και δίκαιος. Σε ώριμη ηλικία βλέπει ένα ουράνιο σημείο στην οικία του, που τον προστάζει να αφιερωθεί εξ ολοκλήρου στον Χριστό ως κήρυκας μοναχός.
Πιο ψηλά από το χωριό του χτίζει τη σκήτη της «Κοιμήσεως της Θεοτόκου».
Ήταν απλός και κατείχε στοιχειώδεις γραμματικές γνώσεις και ως εκ τούτου δεν θα μπορούσε να κατακτήσει κάποια υπεύθυνη θέση στον ανώτατο κλήρο. Είχε όμως ζήσει στην πιο έντονη περίοδο του Έθνους μας. Συμμετείχε στη μεγάλη προετοιμασία και στον αγώνα για την απελευθέρωση της Ελλάδος από το μακρόχρονο οθωμανικό ζυγό.
Έτσι ζυμώθηκε με τα εθνικά νάματα και την πνευματικότητα, που απορρέουν από τη μακραίωνη παράδοσή μας και την άνευ όρων και ορίων προσήλωση της ελλαδικής Εκκλησίας στην Μεγάλη Μητέρα Εκκλησία.
Και όταν οι Βαυαροί και τα όργανά τους θέλησαν να αλλοιώσουν το ελληνορθόδοξο πνεύμα με απαράδεκτες και ύποπτες καινοτομίες, ο Χριστοφόρος τέθηκε επικεφαλής στον αγώνα για την αλήθεια και την ελευθερία.
Μαζί του λόγιοι ρασοφόροι της εποχής του, όπως ο εκ Κεφαλληνίας Κοσμάς Φλαμιάτος, ο Μεγαλοσπηλιώτης Ιγνάτιος Λαμπρόπουλος, ο Κωνσταντίνος ο εξ Οικονόμων, ο όσιος Διονύσιος Επιφανιάδης, ο καθηγούμενος Συμεών της Μονής Γρηγορίου Αγ. Όρους και άλλοι Κολλυβάδες και πνευματικοί άνθρωποι από όλα τα κοινωνικά και μορφωτικά στρώματα.
Ο Παπουλάκος περιοδεύει σε όλη την Πελοπόννησο, στην Αττική και σε πολλά νησιά, όπως στις Σπέτσες, στην Ύδρα, στον Πόρο και στην Ελαφόνησο, διδάσκοντας το Λόγο του Θεού. Οι Διδαχές του είναι βάλσαμο και ελπίδα για τους ταλαίπωρους ανθρώπους των περιοχών αυτών.
Παντού στηλιτεύει τις προσπάθειες της ξενόφερτης εξουσίας και των προστατών αυτής, που προσπαθούν να αλλοιώσουν την παράδοσή μας. Με το λόγο του μεταμορφώνει το λαό, ώστε να επικρατεί αγάπη, δικαιοσύνη και συγχώρηση.
Ο Τύπος της εποχής γράφει πως:
«ό,τι δεν κατάφεραν οι νόμοι, το κατόρθωσε με το κήρυγμά του ο Χριστοφόρος». Η φιλανθρωπία και η καλοσύνη εξαπλώνονται παντού, απ’ όπου περνά. Η Ιερά Σύνοδος μετά από τις επανειλημμένες συλλήψεις του, προτείνει να τον αφήσουν ελεύθερο, διαπιστώνοντας: «ότι όπου αν απήλθε, κηρύξας τον λόγον του Θεού, ούτε αγυρτίαν, ούτε ιδιοτέλειαν τινά εφάνη μετελθών, αλλ’ αφιλοκερδής ων, και ακτήμων, και ως ο υπό απλούς απλούστατος τον λόγον του Θεού κηρύξας, συνέστειλε και παντελώς έπαυσε δια της διδασκαλίας του την ζωοκλοπήν, την δενδροκοπίαν, την ψευδορκίαν κ.τλ. και …θεωρεί αυτόν της κατ’ αυτού γενομένης κατηγορίας Αθώον».
Ωστόσο οι ισχυροί φοβούνται και αργότερα πιέζουν την Ι. Σύνοδο να εκδώσει αργότερα απαγορευτική εγκύκλιο για τα κηρύγματά του. Ο Παπουλάκος επιστρέφει στον Άρμπουνα για περισυλλογή. αλλ’ όμως όχι για πολύ.
Ο αγώνας έχει γίνει γι’ αυτόν σκοπός της υπάρξεώς του. Όταν σε λίγο ξαναβγαίνει στα χωριά και στην ύπαιθρο, η Πελοπόννησος ολόκληρη και πολλά νησιά δονούνται από ενθουσιασμό. Του επιφυλάσσουν πρωτοφανή για τα χρονικά υποδοχή. Μια μεγάλη πνευματική λιτανεία διασχίζει απ’ άκρου εις άκρον το Μοριά με επικεφαλής τον Παπουλάκο. Παντού το πλήθος μαζί με τον κλήρο τον αποθεώνει και τον ακολουθεί ψάλλοντας το «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ…».
Η μεγάλη πορεία της πίστεως φθάνει μέχρι την Καλαμάτα. Τότε η Κυβέρνηση και η Ι. Σύνοδος ανησυχούν και αποφασίζουν να αντιδράσουν. Στρατός και στόλος αποστέλλονται εναντίον του άοπλου Γέροντος, για να καταστείλουν το «κίνημα». Ο Παπουλάκος καταφεύγει στα απρόσιτα βουνά της Μάνης, όπου τον προστατεύει μεν η αγάπη των κατοίκων, θα τον καταδώσει όμως το πάθος της φιλαργυρίας. Η αμοιβή της συλλήψεώς του είχε οριστεί σε έξι χιλιάδες δραχμές και ο προδότης, δυστυχώς, βρέθηκε ανάμεσα στον κλήρο.
Ο αγωνιστής για ένα χρόνο εγκλείεται στις υγρές και ανήλιες φυλακές του Ρίου. Όταν μεταφέρεται στην Αθήνα, για να δικασθεί, κλήρος και λαός, με κλάματα και δεήσεις, υποκλίνονται σε εκείνον, απ’ όπου περνά. Το Κράτος δεν τολμά να τον δικάσει, γιατί ο λαός είναι με το μέρος του και έτοιμος να αναιρέσει τις συκοφαντίες.
Με πιέσεις της πολιτείας στην Ι. Συνόδο περιορίζεται σωματικώς δια βίου, περιφρουρούμενος στη Μονή Προφήτου Ηλιού Θήρας και αργότερα στη Μονή Παναχράντου Άνδρου. Αλλά ο λαός δεν τον λησμονεί. Απ’ όλα τα Βαλκάνια έρχονται προσκυνητές στα σιδερόφρακτα κελλιά, όπου φυλάσσεται, για να πάρουν την ευχή του ή κομμάτι από το ράσο του για αγιασμό.
Κοιμήθηκε στην Άνδρο στις 18 Ιανουαρίου 1861. Λίγο νωρίτερα ο φρουρός του ζήτησε συγγνώμη από τον Γέροντα και την ευλογία του, για να γίνει Μοναχός. Είχε την πεποίθηση ότι κάτω από την κατάλευκη γενειάδα του εκπορεύονταν φως και αλήθεια.
Ο Παπουλάκος κοιμήθηκε αγνοημένος από τους ισχυρούς, που προσπάθησαν και μετά το θάνατό του να κηλιδώσουν την μνήμη του. Αλλά ο κλήρος και ο λαός τον ήθελε πάντα κοντά του.
Ο ιερεύς Δημήτριος Γκαγκαστάθης
Από τον περασμένο Ιούλιο επίσης νέος Άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι και επίσημα ο ιερεύς Δημήτριος Γκαγκαστάθης.
Η ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου
Συγκεκριμένα η ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου:
Συνῆλθεν, ὑπό τήν προεδρείαν τῆς Α. Θ. Παναγιότητος, ἡ Ἁγία καί Ἱερά Σύνοδος εἰς τάς τακτικάς κατά μῆνα συνεδρίας αὐτῆς τήν Τρίτην, 8ην, καί τήν Τετάρτην, 9ην Ἰουλίου 2025.
Κατά τήν δευτέραν συνεδρίαν, εἰσηγήσει τῆς Κανονικῆς Ἐπιτροπῆς, κατετάγη εἰς τό Ἁγιολόγιον τῆς κατ᾿ Ἀνατολάς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ὁ ἱερεύς Δημήτριος Γκαγκαστάθης, ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Τρίκκης, Γαρδικίου καί Πύλης, διακριθείς διά τάς κατά Χριστόν ἀρετάς τῆς ἐλεημοσύνης, τῆς φιλανθρωπίας καί τῆς ἀπολύτου ἀφοσιώσεως καί ἐμπιστοσύνης εἰς τό θέλημα τοῦ Κυρίου.
Κατά τάς συνεδρίας ταύτας ἐθεωρήθησαν ἅπαντα τά ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένα θέματα, ἐφ᾿ ὧν καί ἐλήφθησαν αἱ προσήκουσαι ἀποφάσεις.
Ποιος είναι ο νέος Άγιος
Ο πατήρ Δημήτριος Γκαγκαστάθης γεννήθηκε το 1902 στον Πλάτανο Τρικάλων, όπου για 42 χρόνια, (1931-1973) υπηρέτησε ως εφημέριος «ελλαμπόμενος από τας ακτίνας του Αγίου Πνεύματος». Εκεί στις 29 Ιανουαρίου 1975 παρέδωσε και το πνεύμα του και η 29η Ιανουαρίου ορίζεται ως η ημέρα τιμής της μνήμης του.
Ὁ π. Δημήτριος Γκαγκαστάθης (1902-1975), ἕνας ἁπλοϊκὸς καὶ ἅγιος κληρικὸς τοῦ αἰῶνα μας, ὅταν λειτουργοῦσε εἶχε θεῖες θεωρίες καὶ ἐμπειρίες.
Διηγεῖται ὁ ἴδιος σύμφωνα με το uoa.gr:
Κάποτε, στὴ μεγάλη εἴσοδο, κι ἐνῷ πλησίαζα στὴν ὡραία πύλη, εἶδα ἀριστερά μου ἕνα ὄμορφο παιδάκι, ποὺ χάθηκε σὰν σκιά. Συγχρόνως ἀκούστηκε κρότος ἀπὸ τὸ καντήλι τῆς Παναγίας, ποὺ ἄρχισε νὰ κουνιέται μέχρι τὸ τέλος τῆς λειτουργίας. Σὲ μία νυχτερινὴ λειτουργία μου στὸ ναὸ τῶν Ταξιαρχῶν, εἶδα τὴν ὥρα τῆς δοξολογίας τὸ ἴδιο ἐκεῖνο παιδάκι νὰ στέκεται μπροστὰ στὴν προσκομιδή, καὶ νὰ ἐξαφανίζεται πάλι σὰν καπνός.
Ἀνήμερα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος λειτούργησα στὴν ἱερὰ μονὴ Ἁγίας Τριάδος Μετεώρων. Τί εὐλογία Θεοῦ! Ἐκείνη ἡ λειτουργία θὰ μοῦ μείνει ἀλησμόνητη· στὴ μεγάλη εἴσοδο κατέβηκε ἀπὸ ἀριστερὰ μία γυναίκα, ἀπὸ δεξιὰ ἕνας ἄνδρας μ᾿ ἕνα μικρὸ παιδί, ἐνῶ πλῆθος ἀπὸ ἄλλα παιδάκια ἀκολουθοῦσαν τὰ τίμια Δῶρα.
Κάτι ἀνάλογο συνέβη στὶς 8 Αὐγούστου 1954· στὶς 5 τὸ πρωὶ ξεκίνησα γιὰ τὸ χωριὸ Ἀρδάνι. Περπατοῦσα κι ἔψαλλα κατανυκτικοὺς ὕμνους γιὰ νὰ εὐχαριστήσω τὸν Κύριο καὶ τὴ Θεοτόκο. Φτάνοντας στὴν ἐκκλησία τοῦ χωριοῦ, ἄρχισα τὸν ὄρθρο, καὶ στὴ συνέχεια μπῆκα στὴ θεία λειτουργία μὲ πνευματικὴ εὐφροσύνη καὶ ἀγαλλίαση. συνέβη τότε τὸ ἑξῆς θαυμαστό:
Ὅσα παιδιὰ ἀπὸ 12 ἐτῶν καὶ κάτω βρίσκονταν στὸ ναό, ἔβλεπαν στὸ ἱερὸ δύο μεγάλες σκάλες, πάνω στὶς ὁποῖες ἀνέβαιναν καὶ κατέβαιναν παιδάκια λουσμένα στὸ Φῶς. Ὅταν διάβαζα τὸ Εὐαγγέλιο, γέμισε ἀπὸ παιδάκια ἡ ἁγία τράπεζα· τὴν ὥρα τῆς μεγάλης εἰσόδου ἡ νεωκόρος εἶδε νὰ κατεβαίνει ἀπὸ τὴν ἀριστερὴ σκάλα μία γυναίκα κι ἀπὸ τὴ δεξιὰ ἕνας ἄνδρας μ᾿ ἕνα μικρὸ παιδί, ἐνῶ πλῆθος παιδάκια ἀκολουθοῦσαν τὴ μεταφορὰ τῶν τιμίων Δώρων.
Μερικές φορές ὁ παπα-Δημήτρης, τὴν ὥρα τῆς θείας λειτουργίας, εἶχε ἐνοχλήσεις ἀπὸ τοὺς δαίμονες:
Κάποτε, διηγεῖται, ἐνῶ λειτουργοῦσα, ἀκούω ἔξω θορύβους. Βγαίνω, καὶ τί νὰ δῶ! Οἱ σατανάδες χτίζανε πολυκατοικία. Ἄλλος κρατοῦσε μυστρί, Ἄλλος φτυάρι… Τοὺς σταύρωσα, κι ὅλα ἐξαφανίστηκαν. Ἄλλοτε, ἐνῶ λειτουργοῦσα τὴ νύχτα, μπῆκαν στὴν ἐκκλησία κι ἄρχισαν ν᾿ ἀναποδογυρίζουν τὶς καρέκλες. Ὁ ἀρχηγός τους μάλιστα μπῆκε στὸ ἱερό, ἔκλεισε τὸ παραθυράκι καὶ μ᾿ ἔπιασε ἀπ᾿ τὸ λαιμὸ νὰ μὲ πνίξει. Ἐπικαλέστηκα τοὺς ἅγιους Ταξιάρχες, κι ἀμέσως χάθηκαν.
Οἱ δαίμονες, μὲ παραχώρηση Θεοῦ, μπαίνουν μέσα στὴν ἐκκλησία καὶ βάζουν λογισμοὺς στοὺς πιστούς. Μόλις ὅμως ποῦν οἱ ψάλτες τὸ χερουβικὸ καὶ βγεῖ ὁ ἱερέας γιὰ τὴ μεγάλη εἴσοδο, ἀμέσως φεύγουν. Τὸν Δεκέμβριο τοῦ 1968, ἐνῶ λειτουργοῦσε ὁ παπα-Δημήτρης, ἀνάμεσα στὸ ἐκκλησίασμα ἦταν κι ἕνα κορίτσι 14 ἐτῶν, ποῦ τὸ βασάνιζε ὁ σατανᾶς. Τὴν ὥρα τοῦ χερουβικοῦ ἔβγαλε ξαφνικὰ μία τρομερὴ κραυγὴ κι ἔπεσε κάτω σὰν νεκρό. Οἱ πιστοὶ ἀνησύχησαν. Σὲ λίγα λεπτὰ ὅμως τὸ σήκωσαν σὲ καλὴ κατάσταση, σωφρονισμένο. Στὸ τέλος μάλιστα τῆς θείας λειτουργίας ἔγινε Παράκληση, καὶ τὸ κορίτσι ἔφυγε ἀπὸ τὴν ἐκκλησία πολὺ διαφορετικό.
Κάθε φορὰ ποὺ ὁ παπα-Δημήτρης λειτουργοῦσε στὸ ναὸ τοῦ χωριοῦ του, τοὺς Ἁγίους Ταξιάρχες, ἡ ἁγία τράπεζα εὐωδίαζε.
Αὐτὸ συνέβαινε μερικὲς φορὲς καὶ σὲ ἄλλους ναούς. Ἡ εὐωδία παρουσιαζόταν κυρίως μετὰ τὴ μεγάλη εἴσοδο, ὅταν τοποθετοῦσε τὰ ἄχραντα Μυστήρια πάνω στὴν ἁγία τράπεζα. Ἄλλοτε παρουσιαζόταν τὴν ὥρα τῆς ἐπικλήσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, στὸ «τὰ σὰ ἐκ τῶν σῶν… ».
Συχνὰ ἔβαζε βαμβάκι κάτω ἀπὸ τὸ ἀντιμήνσιο πρὶν ἀρχίσει ἡ θεία λειτουργία, καὶ τελειώνοντας, τὸ βαμβάκι μυροβολοῦσε. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ τὸ μαρτυροῦν πολλοί, ποῦ συγκλονίστηκαν καὶ τονώθηκαν στὴν πίστη. Τὸ ἄρωμα τῆς ἁγίας τραπέζης δυνάμωνε τὸ λειτουργὸ καὶ τὸν ἀνακούφιζε. Κάποτε ἔβγαινε τόσο ἄφθονο, ὥστε δυσκολευόταν ν᾿ ἀναπνεύσει. Μία φορὰ μάλιστα ἢ εὐωδία ἔβγαινε σὰν ἕνας μικρὸς στύλος καπνοῦ καὶ πλημμύρισε ὅλη τὴν ἐκκλησία.
Ὅταν ὁ παπα-Δημήτρης ζήτησε καὶ τὴ γνώμη τοῦ π. Φιλόθεου Ζερβάκου, ἐκεῖνος ἀπάντησε:
Δὲν πρέπει ν᾿ ἀμφιβάλλουμε ὅτι πρόκειται γιὰ ἕνα παράδοξο θαῦμα. τὸ πιὸ βέβαιο εἶναι πὼς ἡ εὐωδία προέρχεται ἀπὸ τὴ θυσία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ποῦ σὰν Ἀμνὸς σφαγιάζεται πάνω στὴν ἁγία τράπεζα γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας. Πιθανὸν ὅμως νὰ προέρχεται καὶ ἀπὸ τὰ ἅγια λείψανα ποῦ βρίσκονται κάτω ἀπὸ τὴν ἅγια τράπεζα ἢ καὶ ἀπὸ τὰ ἐγκαίνια.
