Στην ελληνική λαϊκή παράδοση, τα μερομήνια είναι ημερομηνίες που οι παλιότεροι χρησιμοποιούσαν για να προβλέψουν τον καιρό των επόμενων μηνών. Μία από τις πιο χαρακτηριστικές ημερομηνίες είναι η 11η Νοεμβρίου, ημέρα μνήμης του Αγίου Μηνά, η οποία θεωρείται ότι σηματοδοτεί την έναρξη του χειμώνα.
Τα μερομήνια του Αγίου Μηνά συνδέονται με τις πρώτες ψυχρές μέρες, τις βροχές και την προετοιμασία για τους επόμενους χειμωνιάτικους μήνες. Παραδοσιακά, οι αγρότες και οι νοικοκυρές χρησιμοποιούσαν αυτή τη μέρα για να προστατέψουν τα ζώα, να αποθηκεύσουν τρόφιμα και να προγραμματίσουν τις εργασίες του χειμώνα.
Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση:
«Ο Άγιος Μηνάς τα κλειδιά του χειμώνα φέρνει», δηλαδή από αυτή τη μέρα αρχίζουν τα κρύα και οι χιονοπτώσεις.
Ο καιρός που κάνει ο Άγιος Μηνάς τις πρώτες μέρες θεωρείται προάγγελος για το πώς θα κυλήσει ο χειμώνας.
Αν η μέρα είναι ήρεμη και ηλιοφανής, περιμένουμε ήπιο χειμώνα· αν είναι βροχερή ή με δυνατούς ανέμους, ο χειμώνας θα είναι βαρύς.
Κάπου εκεί παραπέμπει και ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς ο οποίος τονίζει σε ανάρτησή του ότι γύρω στις 11–14 Νοεμβρίου αρχίζει να κάνει πραγματικά χειμωνιάτικο καιρό· «ο Άι-Μηνάς το προαναγγέλλει, και ο Άι-Φίλιππος το επιβεβαιώνει».
Ωστόσο, ο ίδιος τονίζει ότι φέτος η παροιμία δεν θα ισχύσει, καθώς οι καιρικές συνθήκες διαφέρουν από τις παραδοσιακές προβλέψεις. Παρ’ όλα αυτά, η ημερομηνία του Αγίου Μηνά παραμένει ένα σημαντικό σημείο αναφοράς για τα μερομήνια και την έναρξη του χειμώνα, συνδέοντας τη λαϊκή σοφία με τη σύγχρονη μετεωρολογία.
«Έχει 60 χρόνια να συμβεί κάτι τέτοιο»: Τα “έχασαν” οι μετεωρολóγοι, ακραίο αυτό που έρχεται
Ένα φαινόμενο που έχει να συμβεί πάνω από 60 χρόνια τόσο νωρίς στη χρονιά
Μια σημαντική διαταραχή του Πολικού Στρόβιλου φαίνεται να βρίσκεται προ των πυλών, καθώς τα μοντέλα προβλέπουν την έναρξη ενός πρόωρου φαινομένου Ξαφνικής Στρατοσφαιρικής Θέρμανσης (SSW) – κάτι που έχει να συμβεί τόσο νωρίς στη σεζόν από τη δεκαετία του 1960.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, αναμένεται κατάρρευση της πολικής κυκλοφορίας μέσα στο δεύτερο μισό του Νοεμβρίου. Το αποτέλεσμα: έντονο ψύχος και χιονοπτώσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά, ενώ για την Ευρώπη οι επιπτώσεις παραμένουν προς το παρόν ασαφείς.
Τι είναι ο Πολικός Στρόβιλος;
Ο Πολικός Στρόβιλος είναι ένα τεράστιο σύστημα ανέμων που περιστρέφεται γύρω από τους πόλους, «παγιδεύοντας» τον ψυχρό αέρα στις πολικές περιοχές. Όταν ο στρόβιλος είναι ισχυρός, διατηρεί τη θερμοκρασιακή ισορροπία, κρατώντας το ψύχος μακριά από τις μεσαίες γεωγραφικές ζώνες.
Όμως όταν αποδυναμώνεται ή καταρρέει, ο ψυχρός αέρας «δραπετεύει» προς τις νοτιότερες περιοχές — οδηγώντας σε βαρύ χειμώνα, χιονοπτώσεις και απότομη πτώση της θερμοκρασίας.
Η Ξαφνική Στρατοσφαιρική Θέρμανση
Το φαινόμενο που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι γνωστό ως Sudden Stratospheric Warming (SSW). Πρόκειται για μια απότομη άνοδο της θερμοκρασίας στα ανώτερα στρώματα της στρατόσφαιρας, που αλλάζει τη δυναμική του Πολικού Στρόβιλου.
Τα πρώτα δεδομένα δείχνουν ισχυρό κύμα θέρμανσης στη μέση στρατόσφαιρα γύρω στις 25–27 Νοεμβρίου, το οποίο αναμένεται να αποδυναμώσει ή ακόμη και να αντιστρέψει τους ανέμους του στρόβιλου. Εάν επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για μείζον SSW γεγονός, ικανό να επηρεάσει τον καιρό στην επιφάνεια μέσα σε λίγες ημέρες.
Βόρεια Αμερική:
Τα μοντέλα δείχνουν έντονη ψυχρή εισβολή από τον Καναδά προς τις κεντρικές και ανατολικές ΗΠΑ στις αρχές Δεκεμβρίου. Το μοτίβο αυτό ενισχύει σημαντικά την πιθανότητα για λευκά Χριστούγεννα σε πολλές περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ευρώπη:
Μέχρι στιγμής, η Ευρώπη φαίνεται να επηρεάζεται λιγότερο, με ψυχρές εξάρσεις στα βόρεια και ηπιότερες συνθήκες στη νότια και δυτική Ευρώπη. Ωστόσο, όπως έχει δείξει η ιστορία, τέτοιες αλλαγές στη στρατόσφαιρα μπορούν να μεταβληθούν ραγδαία και να επιφέρουν ψυχρές εισβολές μέσα στον χειμώνα.
Μαρουσάκης: Πότε “χαλάει” ο καιρός – Πότε έρχεται “καλός” χειμώνας
Ήπιος αναμένεται να είναι ο καιρός τουλάχιστον μέχρι και την άλλη Τρίτη καθώς, σύμφωνα με τον μετεωρολόγο του Open, Κλέαρχος Μαρουσάκης, οι υψηλές βαρομετρικές πιέσεις σηματοδοτούν και τις πολύ καλές καιρικές συνθήκες.
Αυτό το ατμοσφαιρικό βουνό κλείνει ουσιαστικά τον δρόμο προς τις κακοκαιρίες για να μην μπορούν πλέον να μας προσεγγίσουν με αποτέλεσμα να μας χαρίσει αυτήν την καλοκαιρία για αρκετές ημέρες.
Τα κυριότερα χαρακτηριστικά του καιρού θα είναι η ηλιοφάνεια και οι ομίχλες ενώ θα έχει και κρύο καθώς η ημέρα μας θα ξεκινάει με χαμηλές τιμές για να να ανέβει ο υδράργυρος καθώς θα πηγαίνουμε προς το απόγευμα.
Σήμερα, θα κυριαρχήσει ηλιοφάνεια σε ολόκληρη τη χώρα με μοναδική παραφωνία τα νότια θαλάσσια – παραθαλάσσια τμήματα της χώρας όπου μπορεί να δούμε κάποιες βροχές.
Οι άνεμοι βοριάδες, ενισχυμένοι στο κεντρικό – νότιο, νοτιοανατολικό Αιγαίο με εντάσεις έως και 7 μποφόρ.
Η θερμοκρασία στη βορειοδυτική και βορειοηπειρωτική χώρα βλέπουμε θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν. Αργά το μεσημέρι ο υδράργυρος θα φθάσει ακόμα και τους 20 βαθμούς Κελσίου.
Στην Αττική, δεν περιμένουμε κάτι το αξιόλογο. Πολύ καλός καιρός αλλά με κρύο νωρίς το πρωί – θερμοκρασίες κοντά στους 10 βαθμούς Κελσίου-. Μία πολύ καλή ημέρα, με καλή διαύγεια στην ατμόσφαιρα και ένα βοριαδάκι.
Στη Θεσσαλονίκη, πολύ καλός ο καιρός αλλά με αρκετό κρύο τις πρωινές ώρες. Ασθενείς και μέτριοι άνεμοι ενώ νωρίς το πρωί και αργά τη νύχτα θα έχουμε ομίχλες και περιορισμένη ορατότητα.
Τις επόμενες ημέρες ένα από τα κυριότερα χαρακτηριστικά θα είναι και οι τοπικές ομίχλες.
