Σειρά ανακλήσεων προϊόντων αλλαντικών της μάρκας Dulano ιδιωτικής ετικέτας της αλυσίδας Lidl πραγματοποιήθηκε σε ευρωπαϊκές χώρες έπειτα από ανίχνευση στελεχών Escherichia coli που παράγουν Shiga τοξίνη (STEC – Shiga toxin-producing Escherichia coli), γνωστών και ως VTEC (Verotoxin-producing Escherichia coli). Ανάλογη υπόθεση καταγράφηκε στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των χωρών για επικίνδυνα τρόφιμα (RASFF) έπειτα από επίσημο έλεγχο αγοράς στη Γερμανία.
Οι αρμόδιες αρχές κατέταξαν το περιστατικό ως σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Το προϊόν που αποτέλεσε αντικείμενο της κοινοποίησης περιγράφεται στο RASFF ως σαλάμι προέλευσης Γερμανίας, ενώ αναφέρθηκε διανομή σε διάφορα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, δημοσιεύθηκαν εθνικές ανακλήσεις προϊόντων σαλαμιού σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες μαζί με φωτογραφίες των προϊόντων (δείτε παρακάτω). Από τη Lidl στην Ουγγαρία ανακλήθηκε το προϊόν Dulano Artländer szelet 240 g με ημερομηνία ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από τις 03.07.2026 λόγω παρουσίας στελεχών Escherichia coli που παράγουν verotoxin και shigatoxin.
Στο Lidl Βελγίου ανακλήθηκε καπνιστό σαλάμι Dulano 200 g με ημερομηνία λήξης 24.06.2026 λόγω πιθανής παρουσίας STEC E. coli, ενώ αντίστοιχη ανάκληση δημοσιεύθηκε και στο Λουξεμβούργο για καπνιστό σαλάμι Dulano 200 g με ημερομηνία λήξης 24.06.2026, το οποίο είχε διανεμηθεί σε σημεία πώλησης της χώρας. Οι ανακλήσεις αποδόθηκαν σε πιθανή παρουσία στελεχών Escherichia coli παραγωγής τοξινών Shiga (STEC), τα οποία συνδέονται με τροφιμογενείς λοιμώξεις και σοβαρές επιπλοκές σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού.
Η λοίμωξη από STEC εκδηλώνεται συνήθως με κοιλιακό άλγος, διάρροια, ναυτία και εμέτους. Σε αρκετές περιπτώσεις η διάρροια μπορεί να εξελιχθεί σε αιμορραγική κολίτιδα με παρουσία αίματος στα κόπρανα. Η περίοδος επώασης κυμαίνεται συνήθως από μία έως δέκα ημέρες μετά την κατανάλωση μολυσμένου τροφίμου. Ορισμένοι ασθενείς αναπτύσσουν αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο (HUS), μία σοβαρή επιπλοκή που χαρακτηρίζεται από αιμολυτική αναιμία, θρομβοπενία και οξεία νεφρική βλάβη. Η κατάσταση αυτή μπορεί να απαιτήσει νοσηλεία και εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα. Τα παιδιά μικρής ηλικίας, οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες γυναίκες και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης. Σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων γαστρεντερίτιδας μετά από κατανάλωση αλλαντικών ή άλλων τροφίμων που έχουν συσχετιστεί με ανάκληση, απαιτείται άμεση επικοινωνία με επαγγελματία υγείας. Η αναφορά της πιθανής έκθεσης σε ανακαλούμενο προϊόν μπορεί να συμβάλει στη γρηγορότερη διάγνωση και αντιμετώπιση της λοίμωξης.
Τα STEC αποτελούν παθογόνα στελέχη του βακτηρίου Escherichia coli τα οποία παράγουν ισχυρές τοξίνες που προσβάλλουν το γαστρεντερικό σύστημα και σε ορισμένες περιπτώσεις προκαλούν σοβαρές συστηματικές επιπλοκές. Η παρουσία τους σε έτοιμα προς κατανάλωση αλλαντικά προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς τα προϊόντα αυτά καταναλώνονται συνήθως χωρίς περαιτέρω θερμική επεξεργασία που θα μπορούσε να εξουδετερώσει τους μικροοργανισμούς. Το Escherichia coli αποτελεί φυσιολογικό μικροοργανισμό του εντερικού συστήματος ανθρώπων και ζώων. Ορισμένα στελέχη όμως διαθέτουν γονίδια παραγωγής τοξινών και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή νόσο. Τα βοοειδή θεωρούνται η σημαντικότερη φυσική δεξαμενή των STEC, ενώ ο μικροοργανισμός μπορεί να μεταφερθεί κατά τη σφαγή, τον τεμαχισμό και την επεξεργασία του κρέατος εφόσον δεν εφαρμόζονται αποτελεσματικά μέτρα υγιεινής.
Η επιμόλυνση προϊόντων σαλαμιού μπορεί να συμβεί σε διαφορετικά στάδια της παραγωγικής διαδικασίας. Πιθανές πηγές περιλαμβάνουν μολυσμένες πρώτες ύλες ζωικής προέλευσης, διασταυρούμενη επιμόλυνση μεταξύ ωμών και έτοιμων προς κατανάλωση προϊόντων, ανεπαρκή καθαρισμό και απολύμανση εξοπλισμού, χρήση μολυσμένου νερού, ελλιπή ατομική υγιεινή προσωπικού και ανεπαρκή έλεγχο κρίσιμων παραμέτρων κατά τη ζύμωση, την ωρίμανση ή την ξήρανση των αλλαντικών. Η παραγωγή προϊόντων ωρίμανσης βασίζεται στη μείωση της ενεργότητας του νερού, στη μείωση του pH και στη χρήση συνθηκών που περιορίζουν την ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών. Εάν οι παράμετροι αυτές δεν επιτευχθούν στα προβλεπόμενα επίπεδα ή εάν υπάρξει επιμόλυνση μετά την ολοκλήρωση της επεξεργασίας, ο μικροβιακός κίνδυνος μπορεί να παραμείνει στο τελικό προϊόν.
Οι επιχειρήσεις τροφίμων εφαρμόζουν συστήματα διαχείρισης ασφάλειας τροφίμων βασισμένα στις αρχές HACCP με σκοπό την αναγνώριση, αξιολόγηση και παρακολούθηση των κρίσιμων σημείων ελέγχου. Στην περίπτωση των προϊόντων αλλαντοποιίας, ιδιαίτερη σημασία έχουν η επιλογή εγκεκριμένων προμηθευτών, η μικροβιολογική παρακολούθηση των πρώτων υλών, η επαλήθευση των διαδικασιών ωρίμανσης, η περιβαλλοντική δειγματοληψία στους χώρους παραγωγής, η τακτική απολύμανση εξοπλισμού και επιφανειών και η συνεχής εκπαίδευση του προσωπικού σε θέματα υγιεινής.
Οι σύγχρονες μέθοδοι ελέγχου περιλαμβάνουν καλλιεργητικές τεχνικές, μοριακές μεθόδους όπως η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR), καθώς και προγράμματα δειγματοληψίας που επιτρέπουν την έγκαιρη ανίχνευση παθογόνων μικροοργανισμών πριν τα προϊόντα διατεθούν στην αγορά. Η ιχνηλασιμότητα των παρτίδων επιτρέπει τον γρήγορο εντοπισμό και την απόσυρση των επηρεαζόμενων προϊόντων όταν εντοπιστεί πρόβλημα ασφάλειας.
Οι καταναλωτές που έχουν προμηθευτεί προϊόντα τα οποία περιλαμβάνονται σε επίσημη ανάκληση δεν πρέπει να τα καταναλώσουν. Συνιστάται η επιστροφή τους στο σημείο αγοράς σύμφωνα με τις οδηγίες του εκάστοτε διανομέα ή λιανοπωλητή. Η κατανάλωση τροφίμου που έχει αποτελέσει αντικείμενο ανάκλησης λόγω παρουσίας STEC μπορεί να οδηγήσει σε λοίμωξη ακόμη και όταν το προϊόν παρουσιάζει φυσιολογική εμφάνιση, οσμή και γεύση. Η πρόληψη των τροφιμογενών λοιμώξεων από STEC βασίζεται στην εφαρμογή αυστηρών μέτρων υγιεινής σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής τροφίμων, από την πρωτογενή παραγωγή έως τη λιανική πώληση και την τελική κατανάλωση. Η συνεχής μικροβιολογική επιτήρηση, η αποτελεσματική ιχνηλασιμότητα, οι ταχείες διαδικασίες ανάκλησης και η συμμόρφωση με τα συστήματα ασφάλειας τροφίμων αποτελούν βασικά εργαλεία για τον περιορισμό της κυκλοφορίας παθογόνων μικροοργανισμών στην αγορά και τη διασφάλιση της προστασίας της δημόσιας υγείας.
