Ψηφίστηκε στη Βουλή και τίθεται σε άμεση εφαρμογή το νέο, διευρυμένο πλαίσιο μέτρων για το ιδιωτικό χρέος, το οποίο φέρνει ριζικές αλλαγές στην καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών. Οι παρεμβάσεις του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συνδυάζουν ανατροπές στις δικαστικές ρυθμίσεις των «κόκκινων» δανείων, ενίσχυση του εξωδικαστικού μηχανισμού, ευνοϊκές ρυθμίσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και ισχυρότερες δικλίδες προστασίας από κατασχέσεις.
Το νέο αυτό πλέγμα ρυθμίσεων (ν.5313/26) αφορά συνολικά περισσότερα από 2 εκατομμύρια νοικοκυριά που αναζητούν διέξοδο από τα βάρη της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης, περιλαμβάνοντας από μικροφειλέτες έως δανειολήπτες του πρώην νόμου Κατσέλη.
«Το ιδιωτικό χρέος είναι ίσως το πιο σύνθετο κοινωνικό αποτύπωμα της κρίσης. Η δική μας δουλειά είναι να σπάσουμε αυτόν τον φαύλο κύκλο, με λύσεις που δημιουργούν πραγματικές δεύτερες ευκαιρίες», υπογράμμισε σε δήλωσή του ο αρμόδιος Υπουργός, Κυριάκος Πιερρακάκης.
1. Επανυπολογισμός τόκων «στη δόση» για τον νόμο Κατσέλη (ν. 3869/2010)
Κεντρικός άξονας του νέου πλαισίου είναι η παρέμβαση στις δικαστικές ρυθμίσεις οφειλών, στο πλαίσιο του ν. 3869/2010. Ο τόκος στις δικαστικά ρυθμισμένες οφειλές θα υπολογίζεται πλέον αποκλειστικά επί της μηνιαίας δόσης που όρισε το δικαστήριο και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου υπόλοιπου. Η κίνηση αυτή εκμηδενίζει στην πράξη τις επιβαρύνσεις, μειώνοντας άμεσα το ποσό που καταβάλλεται κάθε μήνα.
Το μέτρο έχει αναδρομική ισχύ για περίπου 100.000 φυσικά πρόσωπα με ενεργές ρυθμίσεις, καθώς οι επιπλέον τόκοι που πληρώθηκαν τα προηγούμενα έτη θα διαγράψουν μελλοντικές δόσεις, οδηγώντας σε ταχύτερη εξόφληση. Αντίθετα, για τις ρυθμίσεις που έχουν ήδη περατωθεί ή εκπέσει, τα επιπλέον ποσά δεν αναζητούνται.
2. «Κλείδωμα» τόκου για ρυθμίσεις άλλων νόμων
Πέραν του «νόμου Κατσέλη», άλλη διάταξη κατοχυρώνει όσους έχουν υπαχθεί σε διοικητικές ή εξωδικαστικές ρυθμίσεις βάσει άλλων νόμων (όπως του ν. 4605/2019 ή του εξωδικαστικού μηχανισμού του ν. 4738/2020). Η μηνιαία δόση που έχει καθοριστεί να καταβάλλουν οι οφειλέτες, θα λογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής, με βάση το επιτόκιο, τη διάρκεια αποπληρωμής και τους λοιπούς όρους της ρύθμισης. Δεν θα επιτρέπεται δηλαδή πρόσθετη επιβάρυνση ή επανυπολογισμός, πέραν όσων έχουν ενσωματωθεί στην εγκεκριμένη ρύθμιση. Η διάταξη ισχύει αναδρομικά από την 1η Απριλίου 2019 και αφορά πάνω από 60.000 οφειλέτες.
3. Έκτακτη ρύθμιση 72 δόσεων για χρέη προς το Δημόσιο
Θεσπίζεται έκτακτη ρύθμιση για παλαιές οφειλές (προ του 2024) προς την Εφορία (ΑΑΔΕ) και τα ασφαλιστικά ταμεία (ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ). Αφορά οφειλές που είχαν δημιουργηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, υπό την προϋπόθεση ότι δεν ήταν ενεργές σε άλλη ρύθμιση την 21η Απριλίου 2026.
Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά, η προθεσμία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ απαραίτητη προϋπόθεση είναι και η τακτοποίηση των νεότερων χρεών (από 1/1/2024). Για την ενεργοποίηση της ρύθμισης στην Εφορία, η πρώτη δόση πρέπει να καταβληθεί εντός 3 ημερών από την αίτηση.
4. Νέο αυξημένο ακατάσχετο όριο 1.600 ευρώ
Με άλλη διάταξη, μετά από μία δεκαετία αυξάνεται στα 1.600 ευρώ το μηνιαίο ακατάσχετο όριο για χρέη προς το Δημόσιο, από 1.250 ευρώ που ίσχυε μέχρι πρότινος. Με αυτόν τον τρόπο απελευθερώνονται επιπλέον 350 ευρώ τον μήνα για 1,7 εκατομμύριο οφειλέτες στους οποίους έχει επιβληθεί κατάσχεση.
Ταυτόχρονα, αυξάνεται και το αντίστοιχο ακατάσχετο όριο για χρέη προς ιδιώτες και τράπεζες: για ατομικούς τραπεζικούς λογαριασμούς, από 1.500 ευρώ διαμορφώνεται στα 1.600 ευρώ το μήνα, ενώ στους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς, το ακατάσχετο όριο αυξάνεται από τα 2.000 στα 2.200 ευρώ τον μήνα, διασφαλίζοντας μεγαλύτερο διαθέσιμο ετήσιο εισόδημα.
Συναγερμός για χρέη στο Δημόσιο – Η ΑΑΔΕ καλεί χιλιάδες φορολογούμενους
5. Άρση κατάσχεσης με καταβολή του 25% της οφειλής
Στο ίδιο πνεύμα κινείται και η νέα διάταξη που εισάγει τη δυνατότητα πλήρους άρσης των επιβεβλημένων κατασχέσεων σε τραπεζικούς λογαριασμούς για χρέη στην Εφορία. Προϋπόθεση είναι η εφάπαξ εξόφληση τουλάχιστον του 25% (του 1/4) του συνολικού χρέους για το οποίο λήφθηκαν τα αναγκαστικά μέτρα.
Εξοφλώντας δηλαδή το ένα τέταρτο των οφειλών του, ο πολίτης ανακτά ξανά τον έλεγχο των λογαριασμών του για να λειτουργεί κανονικά την επιχείρησή του. Η δυνατότητα αυτή θα ενεργοποιηθεί μέσα στο καλοκαίρι και χορηγείται αυστηρά μία φορά (εφάπαξ) σε κάθε οφειλέτη.
6. Εξωδικαστικός μηχανισμός και για μικρότερα χρέη
Καθοριστική θεωρείται και η διεύρυνση της πρόσβασης στον εξωδικαστικό μηχανισμό με μείωση του ελάχιστου ύψους οφειλής για ένταξη. Το ελάχιστο όριο οφειλής για την υπαγωγή μειώνεται από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ, ώστε να μπορούν να αξιοποιήσουν τον μηχανισμό περισσότεροι μικροοφειλέτες.
Διαβάστε επίσης
Τραπεζικοί λογαριασμοί στο μικροσκόπιο: Η κίνηση-ματ της Εφορίας που «ξεσκονίζει» τις μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών!
Όσοι επιλέγουν τη ρύθμιση του εξωδικαστικού, εξασφαλίζουν έως 240 δόσεις για χρέη στο Δημόσιο και έως 420 δόσεις για χρέη σε τράπεζες και servicers, με ελάχιστη καταβολή τα 50 ευρώ. Το μέτρο αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή στα τέλη Ιουλίου.
7. Θεσμική προστασία της κύριας κατοικίας στον εξωδικαστικό
Για πρώτη φορά, ο οφειλέτης αποκτά δικαίωμα να «ξεχωρίσει» και να προστατεύσει την πρώτη του κατοικία από την υπόλοιπη περιουσία του κατά την αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Συγκεκριμένα, επιλέγοντας τη ρευστοποίηση κάποιου άλλου περιουσιακού στοιχείου (π.χ. ενός οικοπέδου), μπορεί να πετύχει ευνοϊκότερη λύση ρύθμισης για το σπίτι του, με μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερες δόσεις. Με τον τρόπο αυτό, ο εξωδικαστικός μετατρέπεται πλέον και σε εργαλείο προστασίας κύριας κατοικίας. Η συγκεκριμένη πλατφόρμα προστασίας αναμένεται να ενεργοποιηθεί τον Σεπτέμβριο.
