Το σουσάμι αποτελεί ένα από τα πιο επιρρεπή γεωργικά προϊόντα στη μόλυνση από σαλμονέλα, καθώς οι συνθήκες καλλιέργειας και επεξεργασίας του ευνοούν την επιβίωση παθογόνων μικροοργανισμών. Στην Ελλάδα, το ταχίνι που φτιάχνεται από σουσάμι είναι εξαιρετικά δημοφιλές, αποτελώντας βασικό συστατικό της εγχώριας διατροφής και της παράδοσης. Ωστόσο, η ασφάλειά του αποτελεί διαρκή πρόκληση, καθώς το Διεθνές Δίκτυο Αρχών Ασφάλειας Τροφίμων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας έχει αναγνωρίσει το ταχίνι και τον χαλβά ως ασυνήθιστες αλλά υπαρκτές πηγές μόλυνσης.
Παγκοσμίως έχουν εντοπιστεί είκοσι επιδημίες σαλμονέλωσης που συνδέονται με αυτά τα προϊόντα, οδηγώντας σε 1662 κρούσματα, 88 νοσηλείες και έναν θάνατο. Μάλιστα, την περίοδο 2016 με 2017, ελληνικό ταχίνι υπήρξε η αιτία για 47 κρούσματα σε Γερμανία, Τσεχία, Λουξεμβούργο, Βρετανία και Ελλάδα, με το ECDC να συνδέει τότε την επιδημία με συγκεκριμένο Έλληνα παρασκευαστή σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου πρόληψης και Ελέγχου νοσημάτων ECDC. Οι ελληνικές αρχές βρίσκονται σε διαρκή εγρήγορση, έχοντας απορρίψει δεκάδες φορτία μολυσμένου σουσαμιού στα σύνορα, ενώ το 2025 εξελίσσεται σε μια χρονιά έντονης ανησυχίας με αλλεπάλληλες ανακλήσεις.
Η σοβαρότητα της κατάστασης αποτυπώνεται στους τίτλους των ειδήσεων που καταγράφουν το ένα περιστατικό μετά το άλλο. Τον Μάιο του 2025 το ερώτημα που κυριαρχούσε ήταν τι γίνεται με το ταχίνι, καθώς εντοπίστηκε κι άλλη γνωστή μάρκα με σαλμονέλα, με τους ειδικούς να τονίζουν πως το βακτήριο έχει την ικανότητα να επιβιώνει σε τρόφιμα χαμηλής υγρασίας για παρατεταμένες περιόδους έως αρκετά χρόνια. Τον Ιούνιο οι ανακλήσεις συνεχίστηκαν με τίτλους όπως ταχίνι, κι άλλη γνωστή μάρκα με σαλμονέλα στα ράφια των σούπερ μάρκετ, ενώ λίγο αργότερα η είδηση πως επεκτείνεται η ανάκληση της γνωστής μάρκας λόγω σαλμονέλας έθεσε το κρίσιμο ερώτημα αν μπορούμε να διακρίνουμε τη μόλυνση στο βάζο μας.
Οι Αρχές προειδοποιούσαν συνεχώς με τίτλους όπως ανακαλείται ταχίνι με σαλμονέλα, προσοχή, δεν αλλάζει η γεύση και η όψη από τη μόλυνση, ενώ τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2025 το πρόβλημα κορυφώθηκε με νέες ανακλήσεις και την επισήμανση πως η κατανάλωση μόλις 2 γραμμαρίων μολυσμένου προϊόντος έχει τη δυνατότητα να οδηγήσει σε ασθένεια. Τον Δεκέμβριο οι τίτλοι προειδοποιούσαν για νέα ανάκληση λόγω παρουσίας σαλμονέλας και για μια ακόμη μάρκα που ανακαλείται μέσα σε μία εβδομάδα, προκαλώντας έντονη ανησυχία στην Ευρώπη.
Τώρα η εταιρεία Asbl Terroirs D’Afrique, σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές του Βελγίου, ανακοίνωσαν την ανάκληση του προϊόντος Pâte de sésame, δηλαδή πάστα σουσαμιού, της επωνυμίας Tamneere. Το ίδιο ταχίνι είχε ανακληθεί τον Δεκέμβριο στην Ελβετία. Η ανάκληση αφορά τις παρτίδες με ημερομηνίες λήξης 30 Ιανουαρίου 2026 και 10 Ιανουαρίου 2027, οι οποίες διατέθηκαν σε συσκευασίες των 330 γραμμαρίων, αλλά και σε επαγγελματικές συσκευασίες 3, 5 και 10 κιλών. Το προϊόν αυτό εντοπίστηκε με πιθανή παρουσία σαλμονέλας και οι καταναλωτές κλήθηκαν να μην το χρησιμοποιήσουν και να το επιστρέψουν άμεσα στα σημεία πώλησης για πλήρη επιστροφή χρημάτων.
Η σαλμονέλα προκαλεί οξεία γαστρεντερίτιδα, η οποία εκδηλώνεται συνήθως μέσα σε 6 έως 72 ώρες από την κατανάλωση. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονη διάρροια, η οποία μπορεί να περιέχει αίμα, κοιλιακό πόνο, πυρετό, ναυτία, εμετούς και πονοκέφαλο. Ενώ οι περισσότεροι υγιείς ενήλικες αναρρώνουν μέσα σε λίγες ημέρες, η νόσος μπορεί να αποβεί επικίνδυνη λόγω της αφυδάτωσης. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για τα βρέφη, τους ηλικιωμένους και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, καθώς σε αυτές τις περιπτώσεις η μόλυνση μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές αν το βακτήριο εισέλθει στην κυκλοφορία του αίματος. Η πρόληψη και η έγκαιρη ενημέρωση για τις ανακλήσεις παραμένουν τα μόνα αποτελεσματικά μέσα προστασίας απέναντι σε αυτόν τον επίμονο παθογόνο μικροοργανισμό.
