Τα αυγά αποτελούν εδώ και δεκαετίες βασικό στοιχείο του πρωινού και απαραίτητο υλικό στη μαγειρική.
Αν και η διατροφική τους αξία είναι αδιαμφισβήτητη, το ερώτημα παραμένει: πόσα αυγά την ημέρα θεωρούνται λογικά — και τι συμβαίνει αν καταναλώνετε περισσότερα από 7 αυγά την εβδομάδα;
Για δεκαετίες, τα αυγά θεωρούνταν επιβλαβή λόγω της υψηλής τους περιεκτικότητας σε χοληστερόλη, συνδέοντάς τα συχνά με καρδιοπάθειες. Ωστόσο, οι σύγχρονες έρευνες δείχνουν ότι τα αυγά προσφέρουν πολλά οφέλη στην υγεία, όταν καταναλώνονται με μέτρο.
Παρόλα αυτά, η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να εγκυμονεί κινδύνους, ειδικά για άτομα με υποκείμενα προβλήματα υγείας.
Ακολουθεί όσα πρέπει να γνωρίζετε.
Παρενέργειες από την υπερκατανάλωση αυγών
1. Υπερβολική πρόσληψη χοληστερόλης
Ένα μεσαίου μεγέθους αυγό περιέχει περίπου 187 mg χοληστερόλης. Η Αμερικανική Καρδιολογική Ένωση συνιστά τον περιορισμό της ημερήσιας πρόσληψης χοληστερόλης, ειδικά αν καταναλώνετε και άλλες τροφές πλούσιες σε αυτήν.
Η κατανάλωση περισσότερων από 2 αυγά την ημέρα μπορεί εύκολα να σας οδηγήσει πάνω από το ασφαλές όριο. Ωστόσο, τα αυγά περιέχουν επίσης λεκιθίνη, η οποία βοηθά στη ρύθμιση των επιπέδων χοληστερόλης, γι’ αυτό η μέτρια κατανάλωση θεωρείται ωφέλιμη.
2. Αυξημένος κίνδυνος καρδιαγγειακών νοσημάτων
- 17% υψηλότερος κίνδυνος καρδιοπάθειας
- 18% υψηλότερος κίνδυνος πρόωρου θανάτου
3. Επίδραση στη διαχείριση βάρους
Τα αυγά συχνά περιλαμβάνονται σε δίαιτες αδυνατίσματος λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη και του κορεσμού που προσφέρουν. Ωστόσο, τα οφέλη αναιρούνται αν συνοδεύονται από θερμιδογόνες τροφές όπως μπέικον, λουκάνικα ή γλυκά.
Για έλεγχο βάρους, οι διατροφολόγοι προτείνουν την αντικατάσταση ενός πρωινού 400 θερμίδων με 3 βραστά αυγά (περίπου 240 θερμίδες) ως πιο υγιεινή και χαμηλότερη σε θερμίδες επιλογή.
4. Αυξημένος κίνδυνος διαβήτη (ανάλογα με τον τρόπο μαγειρέματος)
Μια μελέτη του 2009 στο περιοδικό Diabetes Care έδειξε ότι η κατανάλωση άνω των 7 αυγών την εβδομάδα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.
Από την άλλη, άλλες έρευνες δείχνουν ότι η κατανάλωση αυγών στο πρωινό μπορεί να βοηθήσει στη σταθεροποίηση του σακχάρου σε διαβητικούς. Η διαφορά βρίσκεται κυρίως στον τρόπο παρασκευής: αν τα αυγά μαγειρεύονται με υπερβολικό λάδι ή κορεσμένα λιπαρά, αυξάνεται η αντίσταση στην ινσουλίνη και οι αιχμές του σακχάρου.
Προτεινόμενη κατανάλωση αυγών
Ενήλικες
Έως 7 αυγά την εβδομάδα θεωρούνται γενικά ασφαλή.
Για δίαιτα φιλική προς την καρδιά: το πολύ 1 αυγό την ημέρα.
Άτομα με προβλήματα υγείας
Διαβήτης τύπου 2: Μέγιστο 1 αυγό την ημέρα, έως 5 την εβδομάδα.
Καρδιαγγειακή νόσος / υψηλός κίνδυνος:
Δίαιτα χαμηλών λιπαρών: έως 7 αυγά την εβδομάδα
Κανονική δίαιτα: 3–4 αυγά την εβδομάδα, με το πολύ 4 κρόκους
Υψηλή LDL χοληστερόλη: Ιδανικά 4 αυγά την εβδομάδα, όχι πάνω από 7.
Μεταβολικό σύνδρομο: Μέγιστο 6 αυγά την εβδομάδα με χαμηλά λιπαρά.
Ηλικιωμένοι
Περίπου 1 αυγό την ημέρα αν είναι υγιείς.
Κατανάλωση 5–6 αυγών την εβδομάδα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιοπάθειας κατά 30%.
Έγκυες γυναίκες
3–4 αυγά την εβδομάδα αν είναι υγιείς.
Σε περίπτωση διαβήτη ή επιπλοκών εγκυμοσύνης: πάντα σε συνεννόηση με γιατρό.
Παιδιά
6–7 μηνών: ½ κρόκος ανά γεύμα, 2–3 φορές την εβδομάδα
8–12 μηνών: 1 κρόκος ανά γεύμα, έως 4 κρόκους την εβδομάδα
1–2 ετών: 3–4 αυγά την εβδομάδα
Πάνω από 2 ετών: έως 1 αυγό την ημέρα, ανάλογα με τη συνολική διατροφή
Με το συκώτι (ήπαρ) το θέμα είναι πιο ευαίσθητο, γιατί εκεί γίνεται η επεξεργασία της χοληστερόλης, των λιπών και των πρωτεϊνών.
👉 Αν κάποιος έχει προβλήματα στο συκώτι (π.χ. λιπώδη διήθηση, ηπατίτιδα, κίρρωση):
- Η υπερβολική κατανάλωση αυγών μπορεί να επιβαρύνει το όργανο, γιατί ο κρόκος είναι πλούσιος σε χοληστερόλη και λίπη.
- Συνήθως συνιστάται να περιορίζονται οι κρόκοι (π.χ. 2–3 την εβδομάδα) και να προτιμάται περισσότερο το ασπράδι, που είναι καθαρή πρωτεΐνη χωρίς λίπη.
- Σε περιπτώσεις σοβαρής ηπατικής νόσου, ο γιατρός μπορεί να συστήσει ακόμη πιο αυστηρό περιορισμό.
👉 Αν το συκώτι είναι υγιές, 1 αυγό την ημέρα ή 7 την εβδομάδα θεωρείται ασφαλές.
📌 Γενική συμβουλή:
Όσοι έχουν ηπατικά προβλήματα πρέπει να ρωτούν τον γιατρό τους, γιατί οι ανάγκες διαφέρουν ανάλογα με την πάθηση.
Συμπέρασμα
Τα αυγά είναι τροφή πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, που υποστηρίζει την υγεία των μυών, τη λειτουργία του εγκεφάλου και την όραση. Ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση — ειδικά με ανθυγιεινούς τρόπους μαγειρέματος ή σε συνδυασμό με λιπαρές τροφές — μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιοπαθειών, διαβήτη και αύξησης βάρους.
Για τους περισσότερους ανθρώπους, 1 αυγό την ημέρα ή έως 7 την εβδομάδα θεωρείται ασφαλές. Ο ακριβής αριθμός εξαρτάται από την ηλικία, την κατάσταση υγείας και τη συνολική διατροφή.
