Η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και το πρόσφατο μπλακ άουτ στην Ιβηρική Χερσόνησο επαναφέρουν στο προσκήνιο κρίσιμα ζητήματα δημόσιας υγείας και υποδομών. Η επιστημονική κοινότητα και οι πολιτικές αρχές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, ζητώντας συντονισμένη δράση.
Μια νέα παγκόσμια μελέτη, δημοσιευμένη στο American Journal of Preventive Medicine, φέρνει στο φως ανησυχητικά στοιχεία για τη συσχέτιση της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων (UPF) με την αύξηση πρόωρων θανάτων. Ερευνητές από οκτώ χώρες (Αυστραλία, Βραζιλία, Καναδάς, Χιλή, Κολομβία, Μεξικό, Ηνωμένο Βασίλειο και Ηνωμένες Πολιτείες) ανέλυσαν διατροφικές έρευνες και δεδομένα θνησιμότητας, αναδεικνύοντας ότι όσο μεγαλύτερο το ποσοστό UPF στη διατροφή, τόσο αυξάνει ο κίνδυνος θανάτου.
Ο επικεφαλής επιστήμονας, Eduardo Augusto Fernandes Nilson, δήλωσε: «Τα UPFs επηρεάζουν την υγεία πέρα από τις μεμονωμένες επιπτώσεις της υψηλής περιεκτικότητας σε κρίσιμα θρεπτικά συστατικά (…) επιτρέποντας μια συνολική εκτίμηση της επίδρασης της βιομηχανικής επεξεργασίας τροφίμων στην υγεία». Η μελέτη καταδεικνύει ότι κάθε 10% αύξηση στην κατανάλωση UPF συνδέεται με 3% αυξημένο κίνδυνο θανάτου, ενώ εκτιμάται ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες μόνο το 2018, 124.000 πρόωροι θάνατοι αποδόθηκαν στα εν λόγω τρόφιμα.
Ραγδαίες συνέπειες από το γενικό μπλακ άουτ στην Ισπανία και Πορτογαλία
Στην Ισπανία και την Πορτογαλία, εκτεταμένο μπλακ άουτ προκάλεσε σοβαρές αναταραχές στις μετακινήσεις, στις τηλεπικοινωνίες και στην καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων. Η Red Eléctrica χαρακτήρισε το συμβάν “εξαιρετικό” και εκτίμησε ότι η αποκατάσταση της βλάβης θα απαιτούσε από 6 έως 10 ώρες. Ο μαύρος καπνός που αναδύθηκε από το διυλιστήριο Repsol στην A Coruña προκάλεσε ανησυχία, ωστόσο οι υπεύθυνοι διευκρίνισαν ότι «είναι σημάδι ενεργοποίησης του αυτόματου συστήματος ασφαλείας».
Επηρεάστηκαν τρένα, αεροπλάνα και φανάρια, με 85 εκατομμύρια ανθρώπους να πλήττονται από τη διακοπή. Ο Ισπανός πρωθυπουργός και ανώτατα στελέχη μετέβησαν στις εγκαταστάσεις της Red Eléctrica, ενώ η Γενική Διεύθυνση Τροχαίας συνέστησε περιορισμό των μετακινήσεων «όσο γίνεται».
I spoke with @sanchezcastejon about the power outage in the Iberian Peninsula.
I reaffirmed the @EU_Commission's support in monitoring the situation with national and European authorities and our Electricity Coordination Group.
We will coordinate efforts and share information…
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) April 28, 2025
Χάος στους δρόμους και κλειστά μέσα μαζικής μεταφοράς
Οι εικόνες από την Μαδρίτη και τη Λισαβόνα έδειχναν αυτοσχέδια κυκλοφοριακά μέτρα, καταστήματα να δέχονται μόνο μετρητά και πολίτες να αγοράζουν ραδιόφωνα με μπαταρίες εν όψει πιθανής μεγάλης διάρκειας διακοπής. Η Metropolitano de Lisboa ανακοίνωσε ακινητοποίηση των συρμών με επιβάτες μέσα, ενώ τα αεροδρόμια λειτουργούσαν με εφεδρικές γεννήτριες. Στη Γαλλία, σύμφωνα με τον διαχειριστή δικτύου RTE, η ηλεκτροδότηση αποκαταστάθηκε άμεσα.
Ενέργειες της Κομισιόν και ανάγκη για άμεση ανταπόκριση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε: «Η Κομισιόν βρίσκεται σε επαφή με τις εθνικές αρχές της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, καθώς και με τον ENTSO-E, προκειμένου να κατανοήσει την υποκείμενη αιτία και τον αντίκτυπο της κατάστασης. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάσταση και θα εξασφαλίσει την ομαλή ανταλλαγή πληροφοριών (…)». Οι δηλώσεις αυτές υπογραμμίζουν την ανάγκη για άμεση κινητοποίηση και διερεύνηση των αιτίων, προκειμένου να διασφαλιστεί η ενεργειακή ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου.
«Ξύπνησε» το ηφαίστειο Μπουλουσάν – Αύξησαν το επίπεδο συναγερμού οι Αρχές
Σε αυξημένη επιφυλακή τέθηκαν οι Αρχές στις κεντρικές Φιλιππίνες, μετά την εκτόξευση στήλης τέφρας ύψους 4,5 χιλιομέτρων από το ηφαίστειο Μπουλουσάν το πρωί της Δευτέρας.
Οι τοπικές Αρχές εξέδωσαν προειδοποίηση προς τους κατοίκους, καλώντας τους να παραμείνουν εκτός της ζώνης κινδύνου που εκτείνεται σε ακτίνα 4 χιλιομέτρων γύρω από το ηφαίστειο.
Το Ινστιτούτο Ηφαιστειολογίας και Σεισμολογίας των Φιλιππίνων (Phivolcs) ανακοίνωσε την αναβάθμιση του επιπέδου συναγερμού στο Μπουλουσάν από μηδέν (0) σε ένα (1), σε μια κλίμακα πέντε βαθμών. Το επίπεδο αυτό σηματοδοτεί χαμηλής έντασης ηφαιστειακή αναταραχή, προειδοποιώντας για το ενδεχόμενο φρεατικών εκρήξεων.
Σύμφωνα με το Phivolcs, πριν από την έκρηξη, η οποία σημειώθηκε μεταξύ 04:36 και 05:00 το πρωί της Δευτέρας, καταγράφηκαν 53 ηφαιστειακοί σεισμοί μέσα σε 24 ώρες, ενώ τοπικοί αξιωματούχοι είχαν ήδη αναφέρει αυξημένη δραστηριότητα στην περιοχή του ηφαιστείου.
Παράλληλα, το Ινστιτούτο κάλεσε τους πολίτες να παραμείνουν σε κατάσταση αυξημένης επαγρύπνησης σε μία εκτεταμένη ζώνη 2 χιλιομέτρων στον νοτιοανατολικό τομέα του ηφαιστείου, λόγω του κινδύνου από εκτοξευόμενα βράχια και άλλα αντικείμενα.
Οι Αρχές Πολιτικής Αεροπορίας προειδοποίησαν τους πιλότους να αποφεύγουν τις πτήσεις κοντά στην κορυφή του Μπουλουσάν, ώστε να μην εκτεθούν σε πιθανές εκρήξεις τέφρας και κινδύνους για την ασφάλεια των αεροσκαφών.
Το Μπουλουσάν αποτελεί ένα από τα 24 ενεργά ηφαίστεια στις Φιλιππίνες, χώρα που βρίσκεται εντός του “δαχτυλιδιού της φωτιάς” του Ειρηνικού, περιοχής που χαρακτηρίζεται από έντονη σεισμική και ηφαιστειακή δραστηριότητα.
