«Χαράς ευαγγέλια» επικρατεί σε περίπου 1,4 εκατομμύρια Έλληνες συνταξιούχους, καθώς η ετήσια οικονομική ενίσχυση των 250 ευρώ αναμένεται φέτος να μπει νωρίτερα από το αρχικά προγραμματισμένο.
Η κίνηση αυτή αναμένεται να ανακουφίσει νοικοκυριά που βλέπουν το κόστος ζωής να πιέζει ασφυκτικά, ειδικά ενόψει του χειμώνα και των αυξημένων υποχρεώσεων.
Ενώ αρχικά είχε ανακοινωθεί πως το επίδομα θα πιστωθεί στις 30 Νοεμβρίου, ο σχεδιασμός αναπροσαρμόστηκε και η πληρωμή έρχεται δύο ημέρες νωρίτερα.
Έτσι, οι δικαιούχοι θα δουν –εκτός απροόπτου– τα 250 ευρώ στους λογαριασμούς τους στις 28 Νοεμβρίου, δημιουργώντας εικόνες με ουρές σε ΑΤΜ και τράπεζες.
Η οικονομική αυτή ενίσχυση δεν αφορά όλους τους συνταξιούχους, αλλά στοχεύει σε συγκεκριμένες, πιο ευάλωτες κατηγορίες.
Ο κύκλος των δικαιούχων καθορίζεται με συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, καθώς και από την ηλικία και την οικογενειακή κατάσταση.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι συνταξιούχοι άνω των 65 ετών, με χαμηλά ετήσια εισοδήματα και περιορισμένη ακίνητη περιουσία.
Για να λάβει κάποιος το επίδομα ως άγαμος, θα πρέπει το εισόδημά του να μην ξεπερνά τις 14.000 ευρώ ετησίως και η περιουσία του τις 200.000 ευρώ.
Για όσους είναι έγγαμοι ή βρίσκονται σε σύμφωνο συμβίωσης, τα όρια αναπροσαρμόζονται προς τα πάνω, ώστε να λαμβάνεται υπόψη το οικογενειακό πλαίσιο.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, το εισοδηματικό κριτήριο ανεβαίνει στις 26.000 ευρώ, ενώ η συνολική περιουσία μπορεί να φτάσει έως και τις 300.000 ευρώ.
Δικαιούχοι του επιδόματος συγκαταλέγονται επίσης οι ανασφάλιστοι υπερήλικοι άνω των 67 ετών που δεν έχουν συμπληρώσει τα απαιτούμενα ένσημα.
Πρόκειται για μια κατηγορία πολιτών με περιορισμένη προστασία, που συχνά ζουν στο όριο της φτώχειας και έχουν ελάχιστα σταθερά έσοδα.
Στη λίστα των δικαιούχων εντάσσονται και όσοι λαμβάνουν αναπηρικά επιδόματα μέσω ΟΠΕΚΑ ή e–ΕΦΚΑ, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν περάσει επιτυχώς την προβλεπόμενη αξιολόγηση.
Η πρόβλεψη αυτή επιδιώκει να στηρίξει άτομα με αναπηρία, για τα οποία το αυξημένο κόστος διαβίωσης και περίθαλψης είναι καθημερινή πραγματικότητα.
Την ίδια στιγμή, όμως, ένα μεγάλο τμήμα συνταξιούχων διαπιστώνει ότι δεν εντάσσεται στο πλαίσιο της ενίσχυσης.
Σύμφωνα με την Ένωση για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους, υπάρχουν πολλές κατηγορίες που μένουν εκτός, παρά το ότι και αυτές αντιμετωπίζουν σημαντικές οικονομικές δυσκολίες.
Πρώτοι στη λίστα των αποκλεισμών είναι οι συνταξιούχοι κάτω των 65 ετών, καθώς βασική προϋπόθεση είναι η συμπλήρωση του 65ου έτους έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες χαμηλοσυνταξιούχοι νεότερων ηλικιών δεν θα δουν το έκτακτο βοήθημα, ακόμη κι αν πληρούν τα υπόλοιπα οικονομικά κριτήρια.
Εκτός μένουν και όσοι έχουν μεγάλη προσωπική διαφορά, η οποία προσμετράται στο ετήσιο εισόδημά τους και τους «ανεβάζει» πάνω από τα όρια.
Το ίδιο συμβαίνει και με τους συνταξιούχους που εργάζονται, καθώς το εισόδημα από εργασία δεν εξαιρείται, αλλά συνυπολογίζεται στο συνολικό ποσό.
Δεν ευνοούνται ούτε όσοι έλαβαν αναδρομικά μέσα στο 2024, καθώς τα ποσά αυτά προστίθενται στο εισόδημά τους και μπορούν να ξεπεράσουν τα προβλεπόμενα όρια.
Έτσι, αρκετοί που σε πραγματικούς όρους δεν ζουν με «υψηλές απολαβές», τελικά χάνουν την ενίσχυση λόγω λογιστικού υπολογισμού.
Εκτός επιδόματος μένουν επίσης όσοι βρίσκονται σε καθεστώς πρόωρης σύνταξης και δεν είχαν οριστικοποιήσει τη σύνταξή τους τον Σεπτέμβριο του 2025.
Η κατηγορία αυτή, αν και τυπικά συνταξιούχοι, δεν θεωρείται ότι πληροί τα κριτήρια για το συγκεκριμένο έκτακτο βοήθημα.
Πιο σκληρή είναι η εικόνα για κοινωνικές ομάδες που ήδη θεωρούνται ευάλωτες, αλλά παρ’ όλα αυτά δεν εντάσσονται στη ρύθμιση.
Μακροχρόνια άνεργοι, μονογονεϊκές οικογένειες, δικαιούχοι ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος (ΚΕΑ) και επιδόματος παιδιού δεν περιλαμβάνονται στο μέτρο.
Τέλος, εκτός μένουν χήρες, ορφανά και γυναίκες με μειωμένες συντάξεις κάτω των 65 ετών, παρότι συχνά ζουν με πολύ περιορισμένα εισοδήματα.
Το γεγονός αυτό αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς αναδεικνύει τις «γκρίζες ζώνες» της κοινωνικής πολιτικής και της στόχευσης των επιδομάτων.
Η πρόωρη καταβολή του 250αριού αποτελεί ανάσα για όσους το λάβουν, ειδικά σε μια περίοδο όπου κάθε ευρώ μετράει στο οικογενειακό ταμείο.
Ωστόσο, η συζήτηση για το ποιοι τελικά στηρίζονται και ποιοι μένουν εκτός, δείχνει πως το θέμα της κοινωνικής δικαιοσύνης παραμένει ανοιχτό.
