Η πιο γερασμένη χώρα της Ε.Ε. πρόκειται να είναι η Ελλάδα το 2050, καθώς το δημογραφικό είναι ένα από τα προβλήματα που ταλανίζει τη χώρα.
Ειδικότερα, σε μείζον εθνικό πρόβλημα αναδεικνύεται το δημογραφικό για την Ελλάδα, εξαιτίας της υπογεννητικότητας και της γήρανσης, με αποτέλεσμα το ένα τρίτο του πληθυσμού στη χώρα μας, μέχρι το 2050, θα είναι 65 ετών και άνω.
Η Ελλάδα «μετράει» το 23% του πληθυσμού της σε ηλικίες άνω των 65 ετών και εντάσσεται στις πλέον γερασμένες της ΕΕ. Τις επόμενες δεκαετίες αυτή η τάση όχι μόνο δεν θα υποχωρήσει αλλά θα ενταθεί και μέχρι το 2050, το ποσοστό αυτό θα έχει ανέλθει στο 35%.
Τα στοιχεία από την ετήσια έκδοση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), με τίτλο Health at a Glance, περιγράφουν με δραματικό τόνο αυτό που ακολουθεί.
Μέχρι το 2050, ο πληθυσμός των ατόμων ηλικίας πάνω από 65 ετών, αναμένεται να παρουσιάσει σημαντική αύξηση σε Ιταλία, Πορτογαλία Ισπανία και Λιθουανία.
Η Ελλάδα, όπως αναφέρουν τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, θα είναι «πρωταθλήτρια» με τουλάχιστον το ένα τρίτο του πληθυσμού (35%) στην εν λόγω ηλικιακή ομάδα.
Το χαμηλότερο ποσοστό των 65+ το 2050 θα είναι στην Ισλανδία, τη Μάλτα, το Λουξεμβούργο, τη Σουηδία και την Κύπρο, όπου το ποσοστό δεν θα ξεπεράσει το 25%, αλλά χωρίς να μπορεί να ανακοπεί η ανοδική τάση.
Συνολικά, το ποσοστό των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών στην ΕΕ παρουσιάζει σταδιακή αύξηση, από 16% το 2000, στο 21% το 2023 και στο 29% έως το 2050.
Λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία είναι φανερό πως το δημογραφικό προφίλ των χωρών της ΕΕ υφίσταται μεταμόρφωση, λόγω της αύξησης του προσδόκιμου ζωής και της μείωσης των ποσοστών γονιμότητας.
Η έκρηξη γεννήσεων που παρατηρήθηκε σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες μετά τον πόλεμο (Β’ Παγκόσμιος), συνέβαλε σε ένα αυξανόμενο ποσοστό των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών, όπως αναφέρουν οι συγγραφείς της έκθεσης.
Πιο γερασμένη χώρα της Ε.Ε. η Ελλάδα το 2050
Σχετικά με την Ελλάδα, σύμφωνα με την έκθεση του ΙΟΒΕ, το φυσικό ισοζύγιο, δηλαδή η διαφορά μεταξύ γεννήσεων και θανάτων, καταγράφεται πλέον αρνητική και στις 13 περιφέρειες της χώρας, κυρίως λόγω σημαντικής μείωσης των γεννήσεων, σε συνδυασμό με αναβολή των γεννήσεων σε μεγαλύτερη ηλικία.
Με βάση τα στοιχεία του Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, η χώρα μας κινδυνεύει με έναν εκρηκτικό συνδυασμό γήρανσης και υπεργηρίας σε σχεδόν από μία στις τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες, με αποτέλεσμα σύντομα (πολύ πριν από το 2050) να έχουμε μια ομάδα όπου το 1/3 του πληθυσμού θα είναι 65 ετών και άνω, ενώ ταυτόχρονα το 1/4 των ηλικιωμένων θα είναι υπέργηροι.
Το φαινόμενο της υπογεννητικότητας στην Ελλάδα και η γήρανση του πληθυσμού, εξελίσσονται αδιάκοπα τα τελευταία 35-40 χρόνια. Το 2022 η χώρα μας κατέγραψε τον χαμηλότερο αριθμό γεννήσεων σε 92 χρόνια.
Η Ελλάδα έχει από τους χαμηλότερους ρυθμούς γεννήσεων στην Ευρώπη και μάλιστα ορισμένα χωριά δεν έχουν καταγράψει ούτε μία γέννηση εδώ και χρόνια.
Η πληθυσμιακή συρρίκνωση και η γήρανση του πληθυσμού θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία, τόσο στην αγορά εργασίας, όσο και στο ασφαλιστικό σύστημα.
Ήδη, το κύμα συνταξιούχων μεγαλώνει αισθητά, παρά το γεγονός πως οι συντάξιμες αποδοχές είναι χαμηλότερες.
Το πρόβλημα μεγεθύνεται, αν αναλογιστεί κανείς και την τάση ερημοποίησης της υπαίθρου που παρατηρείται. Για παράδειγμα, σύμφωνα με το ρεπορτάζ των ανταποκριτών του αμερικανικού ειδησεογραφικού δικτύου CNBC, στο ορεινό χωριό Λάστα στην Αρκαδία, το οποίο είναι πλέον σχεδόν ακατοίκητο.
Οι ρεπόρτερ του CNBC ήπιαν καφέ στο «σελφ σέρβις» καφενεδάκι, που δεν έχει γκαρσόνια και καφετζή, αλλά ο κάθε επισκέπτης αυτοεξυπηρετείται. Κατόπιν αφήνει ό,τι προαιρείται στο ταμείο-κουμπαρά.
Το χωριό, στο δήμο Γορτυνίας, έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός. Αποτελεί πόλο έλξης για τουρίστες, που περιηγούνται στα εγκαταλειμμένα πετρόκτιστα κτίρια, αλλά και στα καλοσυντηρημένα μνημεία: Την πλατεία, το κλειστό δημοτικό σχολείο, την εκκλησία, τις δημόσιες βρύσες με κελαρυστό νερό.
Ο τίτλος του ρεπορτάζ, που τα λέει όλα, είναι «Yπαρξιακή πληθυσμιακή κατάρρευση».
