Μια απόφαση-ορόσημο από το Ελεγκτικό Συνέδριο φέρνει ανατροπές στα ποσοστά αναπλήρωσης των συντάξεων για τους ενστόλους, δικαιώνοντας τις προσφυγές τριών συνταξιούχων στρατιωτικών. Η απόφαση (0695/2024) του έκτου τμήματος, την οποία αποκαλύπτει ο «Ελεύθερος Τύπος», ορίζει ότι το ποσοστό αναπλήρωσης πρέπει να ανέρχεται τουλάχιστον στο 60%.
Οι συνταξιούχοι που προσέφυγαν, είχαν λάβει σύνταξη με ποσοστό αναπλήρωσης χαμηλότερο του 60%. Σύμφωνα με την απόφαση, ο ΕΦΚΑ καλείται να προβεί σε δύο ενέργειες: Πρώτον, να αυξήσει τη σύνταξή τους ώστε να αντιστοιχεί στο 60% του μισθού που λάμβαναν πριν τη συνταξιοδότησή τους. Δεύτερον, να καταβάλει αναδρομικά τη διαφορά της σύνταξης από την ημερομηνία συνταξιοδότησης, όπως θα έπρεπε να είχε υπολογιστεί με βάση το νέο ποσοστό.
Η δικαστική απόφαση προβλέπει την επιστροφή αναδρομικών ποσών, συμπεριλαμβανομένων και των επιστροφών ενός έτους από την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Τα συνολικά ποσά που δικαιούνται οι συνταξιούχοι κυμαίνονται από 6.471,40 ευρώ έως 16.110,96 ευρώ, προσφέροντας σημαντική οικονομική ανάσα.
Η απόφαση εκδόθηκε από το 6ο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου και δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2024. Παρά το γεγονός ότι προέρχεται από τμήμα και όχι από την Ολομέλεια του Δικαστηρίου, η σημασία της είναι ιδιαίτερα σημαντική. Καθορίζει ως «εύλογη αναλογία» μισθού και σύνταξης το 60%, δηλώνοντας ουσιαστικά ότι καμία σύνταξη δεν μπορεί να είναι χαμηλότερη από το 60% των συντάξιμων αποδοχών που λάμβανε ο ασφαλισμένος πριν τη συνταξιοδότησή του.
Για παράδειγμα, σύμφωνα με τους ενδεικτικούς πίνακες που επεξεργάστηκε και δημοσιεύει ο «Ε.Τ»:
*Συνταξιούχος που αποχώρησε με 38 χρόνια και μισθό 4.860 ευρώ, πήρε σύνταξη 2.619 ευρώ που αντιστοιχεί στο 55,89% του μισθού. Για να φτάσει στο 60% του μισθού θα πρέπει να πάρει αύξηση 297 ευρώ.
*Συνταξιούχος που αποχώρησε με 33 χρόνια και μισθό 2.500 ευρώ, πήρε σύνταξη 1.244 ευρώ που αντιστοιχεί στο 49,77% του μισθού. Για να φτάσει στο 60% του μισθού θα πρέπει να πάρει αύξηση 256 ευρώ.
Από το 2020
Το θέμα της αναλογίας μισθού και σύνταξης είχε αναδειχθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο με την απόφαση 2020, που είχε εκδώσει η Ολομέλεια του Δικαστηρίου, ανοίγοντας το θέμα της αύξησης των ποσοστών αναπλήρωσης για τους συνταξιούχους του Δημοσίου που ανήκουν στα ειδικά μισθολόγια. Το σκεπτικό της απόφασης ήταν ότι επιτελούν δύσκολο λειτούργημα και ότι εν τέλει η σύνταξή τους θα έπρεπε να είναι σε «εύλογη αναλογία» και όσο εγγύτερα γίνεται, με τον μισθό που είχαν ως εργαζόμενοι ώστε να μην υπάρξει βίαιη υποχώρηση του επιπέδου διαβίωσης τους κατά την αποχώρησή τους με μικρότερη σύνταξη.
Το ποσοστό αυτής της «εύλογης αναλογίας» όμως δεν είχε προσδιοριστεί από την Ολομέλεια του Δικαστηρίου, ενώ με την απόφαση του 6ου τμήματος προσδιορίζεται στο 60%. Μάλιστα υπήρξε και μειοψηφούσα άποψη να καθοριστεί μεγαλύτερη αναλογία στο 65%.
Με βάση τις συνταξιοδοτικές αποφάσεις που προσκόμισαν οι συνταξιούχοι διεκδικώντας αύξηση των συντάξεών τους, οι τρεις συνταξιούχοι βγήκαν με σύνταξη κάτω από το 60% του μισθού που είχαν ως εν ενεργεία στρατιωτικοί, ενώ ο τέταρτος βγήκε με σύνταξη που αναλογεί στο 67% του μισθού και το δικαστήριο του επέστρεψε μόνον την ΕΑΣ για ένα χρόνο, αφήνοντας τη σύνταξη όπως ήταν στην αρχική απόφαση, αφού υπερέβαινε το 60%.
Η απόφαση μπορεί να αφορά συνταξιούχους στρατιωτικούς, πλην όμως τεκμαίρεται ότι θα πρέπει να έχει ανάλογη ισχύ (επέκταση) και σε πολιτικούς συνταξιούχους του Δημοσίου ανεξάρτητα από το αν ανήκουν ή όχι σε ειδικά μισθολόγια.
Η κρίση του Δικαστηρίου μάλιστα έχει ευρύτερη σημασία καθώς ανοίγει θέμα νέας τροποποίησης στα ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου Βρούτση (ν.4670/2020) καθώς με βάση αυτά τα ποσοστά έκρινε ότι δεν υπάρχει η εύλογη αναλογία μισθού και σύνταξης.
Με βάση το σκεπτικό της εν λόγω απόφασης το ζήτημα που τίθεται πλέον είναι αν οι συντάξεις που υπολείπονται από το 60% του μισθού θα πρέπει να αυξηθούν ή όχι γιατί ήδη στους συνταξιούχους που προσέφυγαν ο ΕΦΚΑ εντέλλεται να τις ανεβάσει στο 60% του μισθού τους.
Το σκεπτικό της απόφασης
Στο σκεπτικό της απόφασης αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι, επειδή πρόκειται για στρατιωτικούς υψηλά αμειβόμενους, και προκειμένου να διασφαλίζεται η απαιτούμενη εύλογη αναλογία μεταξύ των αποδοχών ενεργείας τους και της κανονιζόμενης σε αυτούς σύνταξης, πρέπει το ύψος της σύνταξης σύμφωνα με τα κριθέντα με την 2020/2020 απόφαση της Ολομέλειας, να «μη στοιχειοθετεί ανατροπή του επιπέδου ζωής» που είχαν εξασφαλίσει, ως εν ενεργεία στρατιωτικοί. Επιπλέον αναφέρει ότι με βάση την ανάγκη διασφάλισης της βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος, το Δικαστήριο κρίνει ότι σύνταξη υπολειπόμενη των συντάξιμων αποδοχών κατά ποσοστό ανώτερο του 40% συνεπάγεται, πράγματι, «ανατροπή του επιπέδου ζωής».
Συνεπώς, καταλήγει το σκεπτικό της απόφασης του 6ου τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου «το αριθμητικό ποσοστό αναλογίας μεταξύ σύνταξης και συντάξιμων αποδοχών ενεργείας για την ανωτέρω κατηγορία συνταξιούχων, πέραν του οποίου, κατά τρόπο κατάδηλο, η αναλογία παύει να είναι εύλογη, πρέπει να προσδιοριστεί σε 60%».
Αναδρομικά από 6.471€ ως 16.110€
Από τους τέσσερις συνταξιούχους στρατιωτικούς, οι τρεις πήραν σύνταξη κάτω από 60% με τα εξής ποσά:
*1.590,13 ευρώ για τον πρώτο ενάγοντα με ποσοστό αναπλήρωσης 51,63% (συντάξιμος μισθός 3.079,85 ευρώ και σύνταξη 1.590,13 ευρώ).
* 1.797,73 ευρώ, για τον τρίτο ενάγοντα με ποσοστό αναπλήρωσης 55,60% (συντάξιμος μισθός 3.233,32 ευρώ και σύνταξη 1.797,73 ευρώ).
* 1.703,90 ευρώ για τον τέταρτο ενάγοντα με ποσοστό αναπλήρωσης 53,64% (συντάξιμος μισθός 3.176,54 ευρώ και σύνταξη 1.703,90).
Σύμφωνα με το διατακτικό της απόφασης:
*Ο πρώτος ενάγων εδικαιούτο να λάβει ποσό εθνικής και ανταποδοτικής σύνταξης 2.309,42 ευρώ μηνιαίως (3.849,03 ευρώ Χ 60% = 2.309,42 ευρώ) με αναδρομικά 15.568,68 ευρώ από 16.2.2017 έως 31.12.2020.
*Ο τρίτος ενάγων εδικαιούτο να λάβει ποσό εθνικής και ανταποδοτικής σύνταξης 2.309,42 ευρώ μηνιαίως (3.849,03 ευρώ Χ 60% = 2.309,42 ευρώ). με αναδρομικά 5.929,12 ευρώ από 16.2.2017 έως 31.12.2020.
* Ο τέταρτος ενάγων εδικαιούτο να λάβει εθνική και ανταποδοτική σύνταξη 2.900,96 ευρώ μηνιαίως (4.834,93 ευρώ Χ 60% = 2.900,96 ευρώ). με αναδρομικά 8.455,80 ευρώ από 18.2.2020 έως 31.12.2020.
Μετά την προσθήκη και των αναδρομικών από την Εισφορά Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) τα ποσά που πρέπει να καταβάλει ο ΕΦΚΑ στους τρεις συνταξιούχους στρατιωτικούς, αυξάνοντας ταυτόχρονα τη σύνταξή τους στο 60% των συντάξιμων αποδοχών τους ανέρχονται σε 16.110,96 ευρώ, για τον πρώτο ενάγοντα, (6.471,40 ευρώ για τον τρίτο και 8.455,80 ευρώ, για τον τέταρτο ενάγοντα με τους νόμιμους τόκους από την ημερομηνία των αγωγών τους. Ο δεύτερος ενάγων δεδομένου ότι είχε πάρει σύνταξη πολύ πιο πάνω από το 60% δικαιώθηκε μόνον ως προς την επιστροφή της ΕΑΣ με 542,28 ευρώ.
