Κατασχέθηκαν από τις Ελληνικές Αρχές εισαγόμενα φιστίκια λόγω μυκοτοξινών – Η πιο επικίνδυνη αφλατοξίνη Β1 που έχει ισχυρή καρκινογόνο δράση βρέθηκε πως υπερβαίνει το όριο κατά 1.820%
Οι Ελληνικές Αρχές μπλόκαραν φορτίο με φιστίκια (αραχίδες) κατά τη διάρκεια συνοριακού ελέγχου. Στα φιστίκια που είναι προέλευσης Κίνας, εντοπίστηκε υψηλή ποσότητα αφλατοξινών που υπερβαίνει το όριο κατά 1820% για την αφλατοξίνη Β1 και κατά 890% και την Ολική αφλατοξίνη! Οι Αρχές ενημέρωσαν για το εύρημα και την Ευρώπη μέσω του RASFF.
Πιο συγκεκριμένα η ποσότητα αφλατοξίνης Β1 που είναι και η πιο επικίνδυνη και βλαβερή για την υγεία, ήταν 38,4µg/kg με μέγιστο όριο τα 2,0 µg/kg και Ολική αφλατοξίνη 39,9µg/kg με μέγιστο όριο τα 4,0 µg/kg. Το φορτίο κατασχέθηκε πριν διατεθεί στην ελληνική αγορά.
Οι αφλατοξίνες (AF) είναι τοξίνες μούχλας (μυκοτοξίνες) που παράγονται ως μεταβολικά προϊόντα των μυκήτων Aspergillus. Η ομάδα των αφλατοξινών περιλαμβάνει περισσότερες από 20 διαφορετικές ουσίες που είναι ιδιαίτερα τοξικές. Η πιο συχνά παραγόμενη αφλατοξίνη, η αφλατοξίνη Β1 έχει ισχυρή καρκινογόνο δράση.
Η τακτική κατανάλωση τροφών με αφλατοξίνες μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου του ήπατος, να προκαλέσει γενετικές ανωμαλίες και να οδηγήσει σε προβλήματα στα νεφρά και στο ανοσοποιητικό σύστημα. Η κατανάλωση τροφής που περιέχει μεγάλη ποσότητα αφλατοξινών ταυτόχρονα μπορεί να οδηγήσει σε ηπατική ανεπάρκεια και ακόμη και θάνατο. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας τροφίμων EFSA, που επαναξιολόγησε τις αφλατοξίνες το 2020 επιβεβαίωσε ότι είναι γονιδιοτοξικές και το AFB1 μπορεί να προκαλέσει ηπατοκυτταρικά καρκινώματα (HCC) στους ανθρώπους.
Το σύστημα ταχείας προειδοποίησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές (RASFF) εκδίδει συχνά προειδοποιήσεις ή κοινοποιήσεις για τον εντοπισμό μολύνσεων αφλατοξίνης σε ξηρούς καρπούς. Πολλοί λόγοι ευθύνονται μαζί ή μεμονωμένα για την αύξηση της ανάπτυξης αφλατοξινών στις καλλιέργειες, συμπεριλαμβανομένων των κακών καλλιεργητικών πρακτικών, της ακατάλληλης ξήρανσης στον ήλιο και των υγρών συνθηκών μεταφοράς ή αποθήκευσης. Σύμφωνα με την EFSA, οι ξηροί καρποί, τα προϊόντα ξηρών καρπών και οι σπόροι ήταν η συχνότερη κατηγορία προϊόντων που ήταν μολυσμένοι με αφλατοξίνες.
Οι ξηροί καρποί είναι πιο πιθανό να περιέχουν μυκοτοξίνες από άλλα τρόφιμα, ωστόσο έχουν και μεγάλη θρεπτική αξία. Γι αυτό το Ινστιτούτο Τροφίμων DTU της Δανίας σε μία αξιολόγηση στάθμισε τα οφέλη έναντι των κινδύνων και κατέληξε πως τα ευεργετικά αποτελέσματα είναι μεγαλύτερα σε ξηρούς καρπούς όπως κάσιους, φιστίκια, αμύγδαλα, πεκάν, μακαντάμια και καρύδια. Αντίθετα, τα κελυφωτά φιστίκια και τα βραζιλιάνικα καρύδια μπορούν να περιέχουν πιο εύκολα αφλατοξίνες. Τα δεδομένα δείχνουν επίσης ότι αρκετά υψηλές συγκεντρώσεις καρκινογόνου ακρυλαμιδίου μπορούν να σχηματιστούν όταν καβουρδίζονται τα αμύγδαλα, ενώ το ίδιο πρόβλημα δεν υπάρχει κατά το ψήσιμο άλλων τύπων ξηρών καρπών. Γενικά τα προϊόντα που κινδυνεύουν είναι κυρίως οι ξηροί καρποί Βραζιλίας, τα κελυφωτά φιστίκια και τα αράπικα φιστίκια, αλλά και προϊόντα όπως τα αμύγδαλα και τα φουντούκια.
Οι αφλατοξίνες είναι πολύ σταθερές και δεν καταστρέφονται από τη θερμότητα του μαγειρέματος ή του ψησίματος και δεν μπορούν να αναγνωριστούν από τους καταναλωτές. Γι’ αυτό τα προϊόντα που ανακαλούνται λόγω αφλατοξινών, δεν πρέπει να καταναλώνονται, ακόμη και αν δεν φαίνεται μούχλα.
