Οι αποζημιώσεις σε όσους συνταξιούχους έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη για αναδρομικά δώρων και επικουρικών συντάξεων και δικαιώνονται θα καταβάλλονται κατά περίπτωση, όπως συμβαίνει και σήμερα, διαμηνύει υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών, υπό το φως της χθεσινής απόφασης του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου. Το ΑΕΔ αποφάσισε πως δεν είναι αρμόδιο και συνεπώς ισχύει η απόφαση του ΣΤΕ, που δικαίωσε τους συνταξιούχους του ΕΦΚΑ, μονάχα όμως για το διάστημα από 11.6.2015 έως 11.5.2016 και μόνον όσους είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη έως τον Ιούλιο του 2020.
Στις δικαστικές αίθουσες θα συνεχιστεί για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους το «σίριαλ» των αναδρομικών, ύστερα από την απόφαση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ), ενώ το οικονομικό επιτελείο διαμηνύει πως δεν θα γίνει οριζόντια ρύθμιση για όλους. Ουσιαστικά, αναδρομικά θα καταβάλλονται μόνο σε όσους έχουν προσφύγει στα δικαστήρια και δικαιώνονται.
Οι αποζημιώσεις όσων συνταξιούχων έχουν προσφύγει στα δικαστήρια έως τον Ιούλιο του 2020 για αναδρομικά δώρων και επικουρικών και δικαιώνονται θα καταβάλλονται κατά περίπτωση, όπως ισχύει μέχρι σήμερα, διευκρινίζει υψηλόβαθμη πηγή του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν υφίσταται θέμα καταβολής τους για το σύνολο των συνταξιούχων, δηλαδή και όσων δεν προσέφυγαν. Υπενθυμίζει ότι το 2020 με νόμο που ψηφίστηκε, το ελληνικό Δημόσιο πλήρωσε 1,2 δισ. ευρώ για τα αναδρομικά των κυρίων συντάξεων, ορίζοντας ταυτόχρονα ότι η πληρωμή αυτή αποσβένει άλλες απαιτήσεις.
Ενδεχόμενη γενίκευση της καταβολής αποζημίωσης στο σύνολο των συνταξιούχων θα έθετε πιθανώς σε κίνδυνο το όριο αύξησης δαπανών του προϋπολογισμού που έχει συμφωνηθεί με τις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού Διαρθρωτικού Σχεδίου 2025-2028, αναφέρουν από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.
Διευκρινίζουν ότι ορισμένοι συνταξιούχοι έχουν ήδη δικαιωθεί από τα δικαστήρια και αποζημιώνονται από το κράτος. Αυτό θα εξακολουθήσει να γίνεται και στο μέλλον. «Αν οι αποφάσεις βγαίνουν σταδιακά, δεν θα έχουμε θέμα με τον προϋπολογισμό», σχολιάζει η πηγή.
Το ΑΕΔ στην πράξη δεν παίρνει θέση ως προς το ποια απόφαση πρέπει να υπερισχύσει, αυτή του Αρείου Πάγου που έκρινε ότι οι συνταξιούχοι της Τράπεζας της Ελλάδος δεν δικαιούνται αναδρομικών ή του ΣΤΕ που δικαίωσε τους συνταξιούχους του ΕΦΚΑ σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα ως προς την επιστροφή των περικοπών σε επικουρικές συντάξεις και δώρα – επιδόματα κύριων και επικουρικών, μόνο όμως για το διάστημα από 11.6.2015 έως 11.5.2016, και μόνο για όσους είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη διεκδικώντας τα έως τον Ιούλιο του 2020.
Οπως επισημαίνουν στην «Κ» έγκριτοι νομικοί, με τη φράση «στερείται σχετικής δικαιοδοσίας» το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο δεν λαμβάνει καμία απόφαση για τα αναδρομικά από τα κομμένα δώρα και τις μειώσεις των επικουρικών συντάξεων. Ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος που ασχολείται με τα συνταξιοδοτικά θέματα, ξεκαθαρίζει στην «Κ» ότι με την κρίση του το ΑΕΔ διευκρίνισε ότι οι αποφάσεις των δύο δικαστηρίων δεν συγκρούονται, ώστε να κληθεί να επιλύσει τη διαφορά μεταξύ τους, με συνέπεια να είναι και οι δύο ισχυρές. Αυτό σημαίνει ότι οι συνταξιούχοι θα πρέπει να συνεχίσουν τον δικαστικό τους αγώνα και εφόσον δικαιωθούν θα λάβουν τα αναδρομικά ποσά.
Σύμφωνα με τον γνωστό δικηγόρο και πρώην αντιπρόεδρο της Βουλής, Λουκά Αποστολίδη, η εκδίκαση της υπόθεσης στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο μόνο βάρη και καθυστέρηση στην εκδίκαση των υποθέσεων έφερε. Κι αυτό γιατί εκτιμάται ότι πάνω από 1.200 αγωγές ανεστάλησαν το 2024 είτε αορίστως είτε για τα επόμενα χρόνια. «Σε δουλειά να βρισκόμαστε για τα αναδρομικά του 11μήνου, με ατελεύτητο χρόνο για τους παράγοντες των δικών (Δημόσιο – δικαστές – δικαιούχοι)», λέει.
Ποιοι έχουν δικαίωμα να λάβουν αναδρομικά
Οσο για το πρακτικό σκέλος της υπόθεσης, ξεκαθαρίζει ότι δικαίωμα να λάβουν αναδρομικά του επίμαχου 11μήνου, σε επικούρηση και δώρα, όπως έχει αποφασίσει το ΣΤΕ, έχουν σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα οι συνταξιούχοι που είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη έως το τέλος Ιουλίου του 2020. Ολοι; Ολοι, πλην αυτών της Τράπεζας της Ελλάδος, για τους οποίους ισχύει η απόφαση του Αρείου Πάγου. Βέβαια, ο κ. Αποστολίδης υποστηρίζει πως η δικαστική απόφαση του ΑΕΔ ηθικά και πολιτικά (όχι νομικά) δεσμεύει την κυβέρνηση να λύσει τον «γόρδιο δεσμό» των αναδρομικών, σεβόμενη τις αποφάσεις των πιλοτικών αποφάσεων του ΣΤΕ. Σ’ αυτό το πλαίσιο θα μπορούσε η κυβέρνηση, πολιτικά, να αποφασίσει άμεσα την καταβολή των αναδρομικών του 11μήνου σε όσους ξοδεύτηκαν και υπερασπίστηκαν ενεργά τα δικαιώματά τους και έκαναν αγωγές. Οσο γι’ αυτούς που δεν έκαναν αγωγές, σύμφωνα με τον κ. Αποστολίδη, θα μπορούσαν να επιστραφούν τα αναδρομικά σε έναν ορίζοντα τριετίας.
Μια «πολιτική απόφαση» αναμένει και ο δικηγόρος Δημήτρης Μπούρλος, επισημαίνοντας στην «Κ» ότι μετά την απόφαση του ΑΕΔ οι επιλογές είναι: α) να εξακολουθήσουν οι δίκες όσων είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη μέχρι τον Ιούλιο του 2020, β) να αποδοθούν σε αυτούς χωρίς δίκες τα αναδρομικά του 11μήνου και γ) –σύμφωνα με τον έγκριτο νομικό είναι και το πλέον ορθό– να αποδοθούν σε όλους τους συνταξιούχους, ανεξαρτήτως αν προσέφυγαν ή δεν προσέφυγαν, καθώς οι τελευταίοι ήταν αυτοί που πίστεψαν την τότε υπόσχεση της πολιτείας ότι το αποτέλεσμα των δικών του ΣΤΕ θα αφορά το σύνολο των συνταξιούχων.
Το συνολικό κόστος για την επιστροφή των αναδρομικών ποσών που αντιστοιχεί στις περικοπές των επικουρικών συντάξεων, καθώς και των δώρων και επιδομάτων σε κύριες και επικουρικές, μόνο για το 11μηνο Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016 ξεπερνάει τα 2,5 δισ. ευρώ (723 εκατ. για τα αναδρομικά των επικουρικών και 1,875 δισ. για τα δώρα δημοσίου και ιδιωτικού τομέα) και δημοσιονομικός χώρος για κάτι τέτοιο, τουλάχιστον άμεσα και εφάπαξ, όπως επισημαίνουν στην «Κ» κυβερνητικές πηγές, δεν υπάρχει.
Στον αντίποδα, πιθανότητες να λάβουν αναδρομικά, έπειτα όμως από την εκδίκαση των υποθέσεών τους, έχουν περίπου 300.000 με 350.000 συνταξιούχοι. Κάποιοι βέβαια από αυτούς έχουν ήδη κερδίσει τις σχετικές υποθέσεις. Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Εργασίας, υπάρχουν και κάποιοι οι οποίοι τις έχουν χάσει, με τις εκτιμήσεις για τους τελικούς δικαιούχους αναδρομικών να περιορίζονται στους 250.000 συνταξιούχους.
Αποζημιώσεις για το επίμαχο 11μηνο θα λάβουν 300.000 με 350.000 συνταξιούχοι.
